Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

ब्राह्मणा ऊचुः । यथा समुत्थितं यंत्रं यंत्रेण प्रतिहन्यते । यथा बाणप्रहाराणां कवचं वारणं भवेत । तथा ग्रहविकाराणां शांतिर्भवति वारणम्

brāhmaṇā ūcuḥ | yathā samutthitaṃ yaṃtraṃ yaṃtreṇa pratihanyate | yathā bāṇaprahārāṇāṃ kavacaṃ vāraṇaṃ bhaveta | tathā grahavikārāṇāṃ śāṃtirbhavati vāraṇam

Para brāhmaṇa berkata: “Sebagaimana suatu mesin yang telah bergerak dapat ditahan oleh alat yang lain, dan sebagaimana baju zirah menjadi pelindung daripada tikaman anak panah, demikianlah upacara śānti menjadi benteng penolak terhadap gangguan yang timbul daripada perubahan planet.”

ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparative/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as, just as)
समुत्थितम्arisen, set in motion
समुत्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + उत् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘arisen/raised’ (qualifies yantra)
यन्त्रम्a device/contrivance
यन्त्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयन्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यन्त्रेणby a device
यन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयन्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
प्रतिहन्यतेis countered/struck back
प्रतिहन्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + हन् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Passive), आत्मनेपद
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparative/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान (as)
बाणप्रहाराणाम्of arrow-strikes
बाणप्रहाराणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबाण + प्रहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (बाणानां प्रहाराः)
कवचम्armor
कवचम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वारणम्a warding, protection
वारणम्:
Karta (Predicate-noun/कर्ता-सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootवारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक (act of warding)
भवेत्would be / should be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन
तथाso, likewise
तथा:
Sambandha (Correlative/तदनुरूप)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तदनुरूप (so, in the same way)
ग्रहविकाराणाम्of planetary afflictions
ग्रहविकाराणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootग्रह + विकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ग्रहाणां विकाराः)
शान्तिःpacification, appeasement
शान्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवतिbecomes/is
भवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन
वारणम्a warding/protection
वारणम्:
Karta (Predicate-noun/कर्ता-सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootवारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate noun)

Brāhmaṇas (ritual experts/daivajñas)

Listener: The king

Scene: A teaching tableau: brāhmaṇas explain with two vivid metaphors—one sage holds a small yantra device; another displays a kavaca (armor) while pointing to graha symbols, illustrating how śānti wards off planetary disturbance.

G
graha (planets)
Ś
śānti (pacification)

FAQs

Adversity can be met with dharmic countermeasures; śānti rites are presented as lawful spiritual protection.

No specific tīrtha is named in this verse; it provides doctrinal rationale within a tīrtha-centered chapter.

Śānti/śāntika karma (pacificatory rites) is recommended as the remedy for graha-vikāras (planetary disturbances).