Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

तथान्ये बहवो गत्वा ह्ययोध्याख्यां महापुरीम् । रामपुत्रं नृपश्रेष्ठं कुशं प्रोचुः सुदुःखिताः

tathānye bahavo gatvā hyayodhyākhyāṃ mahāpurīm | rāmaputraṃ nṛpaśreṣṭhaṃ kuśaṃ procuḥ suduḥkhitāḥ

Demikian juga, ramai yang lain pergi ke kota agung bernama Ayodhyā dan, dalam dukacita yang mendalam, mereka menyampaikan khabar itu kepada Kuśa—raja terbaik, putera Rāma.

तथाlikewise
तथा:
Sambandha/Adverbial
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus/likewise)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (nominative plural masculine)
बहवःmany
बहवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; विशेषणम् (adjective agreeing with अन्ये)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive): पूर्वकाले कृत्य (having gone)
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः; अवधान/हेतौ (particle: indeed/for)
अयोध्याख्याम्named Ayodhyā
अयोध्याख्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअयोध्या + आख्या (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुषभावः (अयोध्या-आख्या = अयोध्या-नाम्नी); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; विशेषणम् (accusative singular feminine, qualifying महापुरीम्)
महापुरीम्the great city
महापुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + पुरी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (महती पुरी); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (accusative singular feminine)
रामपुत्रम्Rāma’s son
रामपुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराम + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (रामस्य पुत्रः); पुल्लिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (accusative singular masculine)
नृपश्रेष्ठम्best of kings
नृपश्रेष्ठम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनृप + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (नृपाणां श्रेष्ठः); पुल्लिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; विशेषणम् (accusative singular masculine, qualifying कुशम्)
कुशम्Kuśa
कुशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (accusative singular masculine)
प्रोचुःthey told, reported
प्रोचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/परफेक्ट); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; बहुवचनम् (perfect, 3rd plural)
सुदुःखिताःdeeply distressed
सुदुःखिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुःखित (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formकर्मधारयः (अतिशयेन दुःखिताः); क्त-प्रत्ययान्त (दुःख्/दुःख-आधार) भावे; पुल्लिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; विशेषणम् (nominative plural masculine)

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in this snippet)

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Scene: Messengers, dusty and grief-stricken, enter Ayodhyā’s royal court; Kuśa sits as king; petitioners fold hands and report the terror at the distant kṣetra.

A
Ayodhyā
R
Rāma
K
Kuśa

FAQs

When a holy region is endangered, dharma seeks refuge in righteous kingship—kṣatra-dharma includes protecting people and sacred places.

Ayodhyā is explicitly mentioned as the great city approached for aid; the endangered tīrtha lies elsewhere in the narrative.

None; the verse reports a journey and a petition to King Kuśa.