Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

दृष्ट्वा तमायांतमतीव चंडमव्यक्तरूपं बलिनां वरिष्ठम् । दैत्यो बभाषे सुरसत्तमानमसौ कुमारो द्विषतां निहंता

dṛṣṭvā tamāyāṃtamatīva caṃḍamavyaktarūpaṃ balināṃ variṣṭham | daityo babhāṣe surasattamānamasau kumāro dviṣatāṃ nihaṃtā

Melihat dia datang mendekat dengan amat garang, berwujud menggetarkan yang sukar terungkap, yang terunggul antara para perkasa, sang Daitya berkata kepada yang terbaik di kalangan para dewa: “Kumāra inilah pembinasa musuh-musuh.”

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund) — 'having seen'
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग — सर्वनाम 'him'
आयान्तम्approaching
आयान्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootआ-या (धातु) + शतृ
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त (Present active participle), द्वितीया एकवचन, पुल्लिङ्ग — 'coming/approaching' (qualifying तम्)
अतीवexceedingly
अतीव:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formपरिमाण/अतिशयवाचक अव्यय (Intensifier adverb)
चण्डम्fierce
चण्डम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचण्ड (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया एकवचन, पुल्लिङ्ग — विशेषण (qualifying तम्)
अव्यक्तरूपम्of indistinct form
अव्यक्तरूपम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त + रूप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास: अव्यक्तं रूपं यस्य/अव्यक्त-रूप; द्वितीया एकवचन, पुल्लिङ्ग — विशेषण
बलिनाम्of the strong ones
बलिनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग — 'of the strong'
वरिष्ठम्the best; foremost
वरिष्ठम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया एकवचन, पुल्लिङ्ग — अतिशयवाचक (superlative) विशेषण; 'best' (among बलिनाम्)
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग — 'the demon'
बभाषेspoke
बभाषे:
Kriya (Predicate action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद-रूप (classical usage) — 'spoke'
सुरसत्तमम्the best of the gods
सुरसत्तमम्:
Karma (Addressee as object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास: सुराणां सत्तमः; द्वितीया विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग — संबोधनार्थे कर्म (addressed object)
असौthat (one)
असौ:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग — सर्वनाम 'that one/he'
कुमारःKumāra
कुमारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
द्विषताम्of enemies
द्विषताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्विषत् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग — 'of enemies'
निहन्ताslayer
निहन्ता:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootनि-हन् (धातु) + तृच् (कृत्प्रत्यय)
Formतृच्-प्रत्यय कर्तृवाचक कृदन्त (Agent noun), प्रथमा एकवचन, पुल्लिङ्ग — 'slayer'

Sūta (narration; includes a Daitya’s utterance embedded)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: Implied audience

Scene: The Daitya beholds Kumāra approaching—fierce, awe-inspiring, almost ungraspable in form—then speaks, acknowledging him as the slayer of foes.

K
Kumāra (Skanda)
D
Daitya
S
Suras (gods)

FAQs

Adharma instinctively fears dharma’s embodiment; the presence of the righteous protector itself becomes a force of restraint.

Not specified in this verse; it is part of the Kedāra-khaṇḍa narrative sequence.

None.