Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 60

Devanagari script

पुनश्च ते देवगणाः सुधारसं दत्तं तया परया विश्वमूर्त्या । बलिमुख्याः सह लोकपाला गंधर्वयक्षाप्सरसां गणाश्च

Transliteration

punaśca te devagaṇāḥ sudhārasaṃ dattaṃ tayā parayā viśvamūrtyā | balimukhyāḥ saha lokapālā gaṃdharvayakṣāpsarasāṃ gaṇāśca

Translation

Dan sekali lagi para dewa menerima sari amṛta yang dianugerahkan olehnya—Yang Mahatinggi berwujud semesta—sementara Bali dan para ketuanya, bersama para penjaga alam, serta rombongan Gandharva, Yakṣa dan Apsara menyaksikan.

Word by Word

• पुनः: again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

• ते: those (they)
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• देवगणाः: groups of gods
• देवगणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां गणाः)

• सुधारसम्: nectar-essence (ambrosia)
• सुधारसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुधा (प्रातिपदिक) + रस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुधायाः रसः)

• दत्तम्: (was) given
• दत्तम्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘दत्त’ = given

• तया: by her
• तया: Karana (Instrument/Agent-instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• परया: supreme
• परया: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण

• विश्वमूर्त्या: by the all-formed (universal-bodied) one
• विश्वमूर्त्या: Karana (Instrument/Agent-instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्मधारय (विश्वा मूर्तिः)

• बलिमुख्याः: Bali and the chiefs
• बलिमुख्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलि (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बलेः मुख्याः)

• सह: together with
• सह: Sahakāraka (Accompaniment/सहकारक)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय (सह-योगे/associative particle)

• लोकपालाः: guardians of the worlds
• लोकपालाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोकानां पालाः)

• गन्धर्वयक्षाप्सरसाम्: of Gandharvas, Yakṣas, and Apsarases
• गन्धर्वयक्षाप्सरसाम्: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक) + यक्ष (प्रातिपदिक) + अप्सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (गन्धर्वाः च यक्षाः च अप्सरसः च)

• गणाः: groups
• गणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A vast celestial sabhā: the supreme universal-formed goddess (or Mohinī-like distributor) offers nectar-essence to the devas; Bali with daitya chiefs, lokapālas, gandharvas, yakṣas, and apsarases watch in tense wonder.

Characters & Entities

• Mohinī
• Devas
• Bali
• Lokapālas
• Gandharvas
• Yakṣas
• Apsarases

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The cosmos is ordered around dharma—many beings witness and are affected when divine power reallocates destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is praised in this verse; it continues the Kedārakhaṇḍa storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is descriptive of distribution and the presence of cosmic assemblies.