Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

तस्माज्जयायामरपुंगवानां त्रैलोक्यलक्ष्मीहरणाय शीघ्रम् । संयोज्यतां मे रथमष्टचक्रं बलं च मे दुर्जयदैत्यचक्रम्

Transliteration

tasmājjayāyāmarapuṃgavānāṃ trailokyalakṣmīharaṇāya śīghram | saṃyojyatāṃ me rathamaṣṭacakraṃ balaṃ ca me durjayadaityacakram

Translation

Maka, demi kemenangan atas para dewa yang terunggul, dan untuk segera merampas kemakmuran tiga alam, biarlah kereta perangnya yang beroda lapan dipasangkan untukku; dan biarlah bala tenteraku—roda Daitya yang tidak terkalahkan—dihimpunkan.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Discourse (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात् इति अव्ययीभाव-प्रयोगवत् निपातः/अव्ययम् (ablatival adverb: 'therefore/from that')

• जयाय: for victory
• जयाय: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: जया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचनम् (Dative: 'for victory')

• अमरपुंगवानाम्: of the foremost among the immortals (gods)
• अमरपुंगवानाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अमर + पुंगव (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (अमराणां पुंगवाः); पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचनम् (Genitive plural)

• त्रैलोक्यलक्ष्मीहरणाय: for seizing the fortune of the three worlds
• त्रैलोक्यलक्ष्मीहरणाय: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य + लक्ष्मी + हरण (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य लक्ष्म्याः हरणम्); नपुंसकलिङ्गः (हरण), चतुर्थी-विभक्ति, एकवचनम् (Dative: 'for the taking away')

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Modifier (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb)

• संयोज्यताम्: let (it) be yoked/assembled
• संयोज्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + युज् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), कर्मणि-प्रयोगः (passive), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आज्ञार्थः (let it be yoked/assembled)

• मे: my
• मे: Shashthi-Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचनम् (Genitive: 'my')

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्

• अष्टचक्रम्: eight-wheeled
• अष्टचक्रम्: Modifier (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट + चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समासः (अष्टानि चक्राणि यस्य); नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying रथम्)

• बलम्: army, force
• बलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्

• च: and
• च: Discourse (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• मे: my
• मे: Shashthi-Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचनम्

• दुर्जयदैत्यचक्रम्: the hard-to-conquer circle/host of demons
• दुर्जयदैत्यचक्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुर्जय + दैत्य + चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (दुर्जयं दैत्यचक्रम्); नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; बलस्य विशेषण-रूपेण (appositional)

Speaker

Tāraka

Visual Art Cues

Scene: Tāraka (or a daitya king) issuing orders: an eight-wheeled chariot being yoked, armourers and standard-bearers bustling, daitya army assembling like a ‘wheel’.

Characters & Entities

• Amaras (Devas)
• Trailokya (three worlds)
• Daityas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unchecked ambition seeks to dominate even the divine order; the Purāṇic narrative frames such conquest-lust as adharma inviting divine response.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; this verse is martial command within the mythic conflict.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is an instruction to prepare chariot and army.