Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 84

हेरंबाख्यः सदाग्नेय्यां पूज्यो मुंडविनायकात् । अंबावत्पूरयेत्कामान्सर्वेषां काशिवासिनाम्

heraṃbākhyaḥ sadāgneyyāṃ pūjyo muṃḍavināyakāt | aṃbāvatpūrayetkāmānsarveṣāṃ kāśivāsinām

Di tenggara, di Muṇḍavināyaka, Vināyaka bernama Heramba sentiasa patut dipuja. Seperti Ibu yang penyayang, semoga Baginda menunaikan hajat semua penghuni Kāśī.

हेरम्बाख्यः(one) named Heramba
हेरम्बाख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहेरम्ब + आख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—हेरम्ब + आख्य (तत्पुरुष: ‘हेरम्ब-आख्यः’ = ‘हेरम्ब-नामकः’)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण
आग्नेय्याम्in the south-east (Agni) direction
आग्नेय्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआग्नेयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन (दिशि/कोणे)
पूज्यःworthy of worship
पूज्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (तव्यत्/यत्-प्रत्ययार्थे ‘पूज्य’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
मुण्डविनायकात्from (the place/manifestation called) Muṇḍavināyaka
मुण्डविनायकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमुण्डविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः—मुण्ड + विनायक (कर्मधारय/तत्पुरुष: ‘मुण्डः विनायकः’)
अम्बावत्like a mother
अम्बावत्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअम्बा + वत् (अव्यय/तद्धित)
Formअव्यय; उपमानवाचक (simile adverb: ‘like a mother’)
पूरयेत्should fulfill
पूरयेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूर् (धातु)
Formविधिलिङ् (लिङ्-लकार), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः—पूर्/पॄ (पूरणे)
कामान्desires
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं/स्त्री (सर्वनाम-प्रातिपदिक), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
काशिवासिनाम्of the residents of Kāśī
काशिवासिनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाशी + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—काशी + वासिन् (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘काश्यां वासिनः’)

Skanda

Tirtha: Muṇḍavināyaka (Heramba)

Type: temple

Scene: In a south-east shrine lit by lamps, Heramba Vināyaka is worshipped at Muṇḍavināyaka; devotees—especially Kāśī residents—offer durvā and sweets. Heramba’s expression is tender, ‘like a mother,’ as he grants boons.

H
Heramba
M
Muṇḍavināyaka
K
Kāśī

FAQs

Devotional worship of Heramba in Kāśī is praised as both protective and nurturing, granting rightful desires like a mother’s grace.

Muṇḍavināyaka, linked with Heramba in the south-east quarter of Kāśī.

The verse explicitly says he is ‘to be worshipped’ (pūjyaḥ), implying pūjā at Muṇḍavināyaka for fulfillment of wishes.