Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71

भीमचंड गणाध्यक्षात्किंचिदीशानदिग्गतः । क्षेत्ररक्षोगणाध्यक्षः पूज्यः शालकटंकटः

bhīmacaṃḍa gaṇādhyakṣātkiṃcidīśānadiggataḥ | kṣetrarakṣogaṇādhyakṣaḥ pūjyaḥ śālakaṭaṃkaṭaḥ

Sedikit melepasi Bhīmacaṇḍa, ke arah Īśāna (timur laut), terdapat Śālakaṭaṃkaṭa—ketua para gaṇa yang menjaga kṣetra suci. Baginda wajar dipuja sebagai pelindung kṣetra (Kāśī).

bhīmacaṃḍaḥBhīmacaṇḍa (a fierce one)
bhīmacaṃḍaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhīma + caṃḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (भीमश्च स चण्डश्च)
gaṇādhyakṣātfrom the leader of the gaṇas
gaṇādhyakṣāt:
Apadana (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootgaṇa + adhyakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गणस्य अध्यक्षः)
kiṃcitsomewhat, a little
kiṃcit:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkiṃcit (अव्यय/प्रातिपदिक-निपात)
Formअव्यय; परिमाण/अल्पार्थक-निपातः (somewhat, a little)
īśāna-dik-gataḥgone to the north-east direction
īśāna-dik-gataḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootīśāna + diś + gata (गम्-धातु, क्त-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः (गत); तत्पुरुष-समासः (ईशानायां दिशि गतः)
kṣetra-rakṣo-gaṇādhyakṣaḥchief of the troop of field-guarding spirits
kṣetra-rakṣo-gaṇādhyakṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣetra + rakṣas + gaṇa + adhyakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (क्षेत्ररक्षसां गणस्य अध्यक्षः)
pūjyaḥworthy of worship
pūjyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūjya (पूज्-धातु, यत्-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्तः (पूज्य = to be worshipped)
śālakaṭaṃkaṭaḥŚālakaṭaṃkaṭa (proper name)
śālakaṭaṃkaṭaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśālakaṭaṃkaṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (विशेषसंज्ञा)

Skanda

Tirtha: Śālakaṭaṃkaṭa (kṣetra-rakṣaka gaṇādhyakṣa)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim in Kāśī approaches a small shrine of a fierce yet protective gaṇa-chief, Śālakaṭaṃkaṭa, positioned to the north-east beyond Bhīmacaṇḍa; the guardian stands alert at the boundary of the sacred field.

B
Bhīmacaṇḍa
Ś
Śālakaṭaṃkaṭa
K
Kāśī
V
Vināyaka
G
Gaṇa

FAQs

Kāśī is protected by divine gaṇas; honoring the kṣetra-guardians aligns the devotee with dharma and removes impediments.

The sacred field of Kāśī (Varanasi) and its north-east protective circuit (āvaraṇa) featuring Śālakaṭaṃkaṭa.

Worship (pūjā) of Śālakaṭaṃkaṭa as a kṣetra-protector; no specific dāna/snān/japa is stated in this verse.