Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 30

Devanagari script

तद्दक्षिणेट्टहासाख्यं लिंगं सर्वसुखप्रदम् । प्रसन्नवदनेशाख्यं लिंगं तस्योत्तरे शुभम्

Transliteration

taddakṣiṇeṭṭahāsākhyaṃ liṃgaṃ sarvasukhapradam | prasannavadaneśākhyaṃ liṃgaṃ tasyottare śubham

Translation

Di sebelah selatannya ada liṅga bernama Aṭṭahāsa, penganugerah segala kebahagiaan. Di sebelah utaranya pula ada liṅga yang mulia bernama Prasannavadaneśa.

Word by Word

• तत्: of that
• तत्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; (genitive singular neuter)

• दक्षिणे: on the southern side
• दक्षिणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (locative: on the south/right side)

• इट्टहासाख्यम्: named Iṭṭahāsa
• इट्टहासाख्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इट्टहास (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (इट्टहास-नामकं)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सर्वसुखप्रदम्: bestowing all happiness
• सर्वसुखप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सुख (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वं सुखं प्रददाति इति)

• प्रसन्नवदनेशाख्यम्: named Prasannavadanīśa
• प्रसन्नवदनेशाख्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक) + वदन (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (प्रसन्नवदनेश-नामकं)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तस्य: of it/that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; (genitive singular)

• उत्तरे: to the north (of it)
• उत्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (locative: to the north/above)

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aṭṭahāsa-liṅga; Prasannavadaneśa-liṅga

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Two small shrines aligned: to the south, Aṭṭahāsa with a joyful, bright aura; to the north, Prasannavadaneśa with cool, serene light. Devotees move between them, faces shifting from worry to calm.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Aṭṭahāsa-liṅga
• Prasannavadaneśa-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī’s sacred geography is directional and purposeful—specific liṅgas are linked to specific blessings, guiding pilgrims in faith.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The liṅgas Aṭṭahāsa (south) and Prasannavadaneśa (north) within the Kāśī pilgrimage landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied worship/darśana of these liṅgas to obtain happiness and auspiciousness; no detailed rite is specified.