Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67

अनुक्रोशं समर्थ्येति स त्वाष्ट्रः र्शाभवं शुचिः । संस्थाप्य लिंगमीशस्याराधयत्स्वस्थमानसः

anukrośaṃ samarthyeti sa tvāṣṭraḥ rśābhavaṃ śuciḥ | saṃsthāpya liṃgamīśasyārādhayatsvasthamānasaḥ

Setelah berazam mencari rahmat, Tvāṣṭra yang suci—lahir daripada Ṛśā—menegakkan liṅga Tuhan dan beribadat kepada Īśa dengan hati yang tenang.

अनुक्रोशम्compassion, pity
अनुक्रोशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनुक्रोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समर्थ्यhaving managed, being able
समर्थ्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + अर्थ् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) ‘having been able / having managed’
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
त्वाष्ट्रःthe Tvaṣṭra (one related to Tvaṣṭṛ)
त्वाष्ट्रः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेष्य)
TypeNoun
Rootत्वाष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘Tvaṣṭṛ’s (son/descendant)’
ऋषाभवम्bull-like one / Ṛṣabha (name/epithet)
ऋषाभवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पाठभेद-सूचित: IAST ‘rśābhavaṃ’ अस्पष्ट, सम्भाव्य ‘ṛṣābhavam/ṛṣabham’
शुचिःpure, clean
शुचिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सः)
संस्थाप्यhaving स्थापित, having set up
संस्थाप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + स्थाप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) ‘having स्थापित/installed’
लिङ्गम्liṅga (Śiva emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ईशस्यof the Lord
ईशस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
आराधयत्worshipped
आराधयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + राध् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
स्वस्थमानसःwith a calm/steady mind
स्वस्थमानसः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वस्थ + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (स्वस्थं मानसं यस्य/स्वस्थ-मानसः)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narration, typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Viśveśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Tvāṣṭra, pure and resolute, installs a Śiva-liṅga and begins worship with a serene, composed face; ritual implements arranged neatly.

T
Tvāṣṭra
Ṛśā
Ī
Īśa
L
Liṅga

FAQs

Compassion-seeking devotion becomes effective when expressed through steady-minded worship and sacred installation of Śiva’s liṅga.

Kāśī, where Īśa/Viśveśvara is worshipped through liṅga-upāsanā.

Liṅga-pratiṣṭhā (establishing the liṅga) and ārādhana (formal worship) with a composed mind.