Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67

Devanagari script

चित्रांगदेश्वरं लिंगं केदारादुत्तरे शुभम् । तस्यार्चनान्नरो नित्यं स्वर्गभोगानुपाश्नुते

Transliteration

citrāṃgadeśvaraṃ liṃgaṃ kedārāduttare śubham | tasyārcanānnaro nityaṃ svargabhogānupāśnute

Translation

Di utara Kedāra terdapat liṅga yang suci lagi membawa berkat bernama Citrāṅgadeśvara. Dengan melakukan arcana (pemujaan) kepadanya, seseorang sentiasa menikmati kenikmatan syurga.

Word by Word

• चित्राङ्गदेश्वरम्: (the) Citrāṅgadeśvara
• चित्राङ्गदेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चित्राङ्ग (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणरूपेण लिङ्गम् इति (qualifier of liṅga)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; विषय/कर्म

• केदारात्: from Kedāra
• केदारात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: केदार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (from)

• उत्तरे: to the north
• उत्तरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण—दिशि (in the northern side)

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Sambandha (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषणम्

• तस्य: of that (liṅga)
• तस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (of it/of that)

• अर्चनात्: from worshipping
• अर्चनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: अर्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ (because of/through worship)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)

• स्वर्गभोगान्: enjoyments of heaven
• स्वर्गभोगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + भोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; कर्म (object)

• उपाश्नुते: enjoys, attains
• उपाश्नुते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + अश् (धातु)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced: Kāśī-khaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Citrāṅgadeśvara

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim walks north from Kedāreśa to a smaller auspicious shrine of Citrāṅgadeśvara; worship is offered, and a vision of svarga-like radiance appears as promised fruit.

Characters & Entities

• Citrāṅgadeśvara
• Kedāra
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī’s micro-geography of liṅgas grants distinct fruits; worship at specific shrines yields specific merits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Citrāṅgadeśvara liṅga, situated north of Kedāra within the Kāśī sacred circuit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Arcana (formal worship) of the Citrāṅgadeśvara liṅga.