Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

पत्नीवर्गे मृता ये वै मित्रवर्गे च ये मृताः । ते सर्वे तृप्तिमायांति तर्पिता वार्षभध्वजे

patnīvarge mṛtā ye vai mitravarge ca ye mṛtāḥ | te sarve tṛptimāyāṃti tarpitā vārṣabhadhvaje

Mereka yang wafat dalam kalangan kerabat pasangan, dan mereka yang wafat dalam kalangan sahabat—apabila ditarpana di hadapan Vārṣabhadhvaja, semuanya mencapai ketenteraman.

पत्नीवर्गेin the group of wives
पत्नीवर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपत्नीवर्ग (प्रातिपदिक; पत्नी + वर्ग)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
मृताःdead
मृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; मृ धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; PPP
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Relative pronoun
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
मित्रवर्गेin the group of friends
मित्रवर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमित्रवर्ग (प्रातिपदिक; मित्र + वर्ग)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मृताःdead
मृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; मृ धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; PPP
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; qualifying ते
तृप्तिम्satisfaction
तृप्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
आयान्तिthey attain, come to
आयान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + या (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; Present indicative, 3rd plural
तर्पिताःhaving been satisfied/propitiated
तर्पिताः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतर्पित (कृदन्त; तृप्/तर्प् धातु, णिच् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; PPP; predicate adjective to ते
वार्षभध्वजेat/with Vārṣabhadhvaja (Śiva, whose banner is the bull)
वार्षभध्वजे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवार्षभध्वज (प्रातिपदिक; वृषभ + ध्वज)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य ध्वजः वृषभः सः’ (epithet of Śiva); Locative singular

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Vārṣabhadhvaja

Type: kshetra

Scene: At a small Śiva shrine marked by Nandin and a bull-banner emblem, a devotee offers water-libations; behind, symbolic figures of spouse’s kin and friends receive calm satisfaction.

S
Skanda
V
Vārṣabhadhvaja
T
Tarpaṇa
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Gratitude and obligation extend beyond bloodline; Kāśī’s rites can honor wider human bonds through tarpaṇa.

Vārṣabhadhvaja.

Tarpaṇa at Vārṣabhadhvaja for departed relatives by marriage and departed friends.