Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48

तदोपवासः कर्तव्यो भूतायां सद्भिरादरात् । कृतनित्यक्रियः सोम त्रयोदश्यां निशामय

tadopavāsaḥ kartavyo bhūtāyāṃ sadbhirādarāt | kṛtanityakriyaḥ soma trayodaśyāṃ niśāmaya

Maka pada tithi Bhūtā yang mendahuluinya, orang-orang saleh hendaklah berupavāsa dengan penuh hormat. Setelah menyempurnakan amalan nitya, wahai Soma, berjagalah pada malam tithi ketiga belas (Trayodaśī).

तदाthen
तदा:
Avyaya (Time/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
उपवासःfasting
उपवासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
कर्तव्यःshould be done
कर्तव्यः:
Vidhi (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootकर्तव्य (कृदन्त; √कृ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विधिलिङ्गार्थक-तव्यत् (to be done/should be done)
भूतायाम्on the Bhūtā (tithi)
भूतायाम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; कालविशेषे (on the (tithi) called Bhūtā)
सद्भिःby the good (people)
सद्भिः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्
आदरात्out of reverence
आदरात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootआदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी एकवचनम्; हेतौ/कारणे (out of respect)
कृतhaving performed
कृत:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; √कृ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; भूतकृदन्त (क्त) समासाङ्ग
नित्यdaily
नित्य:
Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग; "daily"
क्रियःone who has (performed) rites
क्रियः:
Visheshya (Qualified noun/विशेष्य)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; (क्रियः = क्रियावान्/क्रियाकर्ता—पाठानुसारं) समासाङ्ग
सोमO Soma
सोम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्
त्रयोदश्याम्on the thirteenth lunar day
त्रयोदश्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रयोदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्
निशामयobserve, note
निशामय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√निशम्/√शम् (धातु; caus./denom. sense "to observe/notice")
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Śiva (Maheśāna)

Tirtha: Candreśvara (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Soma (Candra)

Scene: Devotees in Kāśī preparing for vrata: morning sandhyā by lamp, then a simple fasting meal withheld; at night, a vigil with rows of oil lamps, quiet chanting, and steady attention toward the shrine.

S
Soma

FAQs

Discipline in time—fasting, completing nitya-karmas, and keeping vigil—purifies devotion and strengthens vrata-power.

The vrata is taught in the Candreśvara/Kāśī context, implying observance in Kāśī for heightened merit.

Upavāsa (fasting), performance of nitya-kriyā, and niśā-jāgaraṇa (night vigil) on trayodaśī in relation to Somavāra-Amāvāsyā.