Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

इति तिष्ठति पिंगाक्षे साटवी नगरायिता । अध्वनीने ऽध्वगान्कोपि न रुणद्धि ससाध्वसः

iti tiṣṭhati piṃgākṣe sāṭavī nagarāyitā | adhvanīne 'dhvagānkopi na ruṇaddhi sasādhvasaḥ

Demikianlah, wahai Piṅgākṣa, rimba itu menjadi laksana sebuah kota. Di jalan besar itu tiada siapa menghalang para musafir, dan tiada pula sesiapa tinggal dalam ketakutan.

itithus
iti:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)
tiṣṭhatistands/remains
tiṣṭhati:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
piṃgākṣein/at Piṅgākṣa (the tawny-eyed one)
piṃgākṣe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpiṃga + akṣi (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; बहुव्रीहिः (piṃge akṣiṇī yasya saḥ)
that (she/it)
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
aṭavīforest
aṭavī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaṭavī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
nagarāyitāmade like a city
nagarāyitā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnagara (प्रातिपदिक)
Formकृदन्तम्; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) from denominative √nagarāy (नागरायति), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्
adhvanīneon the road
adhvanīne:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootadhvanīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; 'अध्वनि' इत्यर्थे (on the road)
adhvagāntravellers
adhvagān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootadhvaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
kaḥwho/anyone
kaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नार्थकः
apieven/at all
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-अव्यय (even/also; here: 'anyone at all')
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
ruṇaddhiblocks/stops
ruṇaddhi:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootrudh (धातु)
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
sa-sādhvasaḥwith fear/afraid
sa-sādhvasaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्गसदृश) + sādhvasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सह-तत्पुरुषः (sādhvasena saha)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Āviṃdhyāṭavī (route-kshetra)

Type: kshetra

Listener: Piṅgākṣa (vocative)

Scene: A once-dark forest now shows lamps, shelters, and orderly movement like a town; travelers walk unimpeded on a broad road; the atmosphere is calm and fearless.

P
Piṅgākṣa
A
aṭavī (forest)
A
adhvan (road)

FAQs

When dharma protects the vulnerable, even wilderness turns into a ‘city’—a symbol of safety and civilization.

The Kāśī pilgrimage landscape is implied, especially the routes and forests connected to tīrtha-travel.

None explicitly; the verse praises social dharma—ensuring safe passage for pilgrims.