Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 19

Devanagari script

महिषासुरमायांतं नखैरेनं व्यदारयत् । चंडिकापि ततः क्रुद्धा वधे तस्याकरोन्मतिम्

Transliteration

mahiṣāsuramāyāṃtaṃ nakhairenaṃ vyadārayat | caṃḍikāpi tataḥ kruddhā vadhe tasyākaronmatim

Translation

Tatkala Mahiṣāsura mara ke hadapan dengan tipu-dayanya, singa mengoyaknya dengan kuku. Lalu Caṇḍikā pun murka dan menetapkan tekad untuk membinasakannya.

Word by Word

• महिषासुरम्: Mahishasura
• महिषासुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महिषासुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—महिषः + असुरः (षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः)

• आयान्तम्: coming/approaching
• आयान्तम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ-या (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘आयच्छन्/आगच्छन्’ इत्यर्थे, महिषासुरम् विशेषयति

• नखैः: with claws
• नखैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• एनम्: him
• एनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (enam)

• व्यदारयत्: tore apart
• व्यदारयत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + दृ (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• चण्डिका: Caṇḍikā (the goddess)
• चण्डिका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चण्डिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); ‘also/even’

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक अव्यय—‘thereupon/then’

• क्रुद्धा: angered
• क्रुद्धा: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; चण्डिकाम् विशेषयति

• वधे: in (his) killing
• वधे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘वध-विषये’

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• अकरोत्: made/formed
• अकरोत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• मतिम्: intention/resolve
• मतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setukṣetra / Setubandha (contextual frame)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Mahīṣāsura rushes forward; the lion (Devī’s vāhana) rips him with claws; Caṇḍikā, eyes blazing, fixes her intent on his death amid a battlefield of dust and flying weapons.

Characters & Entities

• Mahiṣāsura
• Siṃha (lion)
• Caṇḍikā (Durgā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When adharma advances aggressively, divine resolve (śakti) arises to end it—decisive, not merely defensive.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setukhaṇḍa frames the episode within Setu’s sacred narrative, though the verse itself centers on the combat.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.