Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

यान्स्मृत्वा विविधैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । तेषां प्रसादाद्वक्ष्येऽहं तीर्थानां फलमुत्तमम् । सर्वेषां च नियंतारं धर्मात्मानं प्रणम्य च

yānsmṛtvā vividhaiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ | teṣāṃ prasādādvakṣye'haṃ tīrthānāṃ phalamuttamam | sarveṣāṃ ca niyaṃtāraṃ dharmātmānaṃ praṇamya ca

Dengan mengingati mereka, seseorang terlepas daripada pelbagai jenis dosa—tiada keraguan tentang hal itu. Dengan rahmat mereka, aku akan menyatakan buah yang paling utama daripada tīrtha-tīrtha suci; dan setelah menunduk menyembah Tuhan yang berjiwa dharma, penguasa segala-galanya…

यान्whom
यान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
स्मृत्वाhaving remembered
स्मृत्वा:
Kriya (Adverbial action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having remembered’
विविधैःvarious
विविधैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; विशेषणम्
पापैःby/through sins
पापैः:
Hetu/Karana (Cause/Instrument/हेतु/करण)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
प्रसादात्from (their) grace
प्रसादात्:
Apadana/Hetu (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
वक्ष्येI shall speak
वक्ष्ये:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; प्रथमपुरुषार्थे आत्मवाचक-सर्वनाम
तीर्थानाम्of pilgrim-places
तीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
फलम्fruit/result
फलम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
उत्तमम्supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषणम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
नियन्तारम्the controller
नियन्तारम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनियन्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
धर्मात्मानम्the righteous-souled one
धर्मात्मानम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (धर्मः आत्मा यस्य)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriya (Adverbial action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having bowed’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

Narrative voice (contextual; framed as the narrator introducing tīrtha-phala)

Tirtha: Dharmāraṇya (sectional focus)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (Naimiṣa assembly; implied)

Scene: A narrator with palm-leaf manuscript raises his hand in vow-like gesture, indicating he will proclaim tīrtha fruits; above, a cluster of deities bestow grace; in the foreground, he bows to the all-controlling righteous Lord.

T
Tīrtha (pilgrimage places)
D
Dharma (as righteous lord/controller)

FAQs

Divine remembrance (smaraṇa) and grace are presented as powerful means for purification, leading into the teaching on tīrtha merits.

The verse announces the topic—tīrtha fruits—without naming a particular site yet; the Dharmāraṇya tīrtha-field is the implied setting.

Smaraṇa (remembering) and praṇāma (bowing) are emphasized as devotional acts preceding tīrtha discourse.