Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 74

शिखोपवीतमजिनं मौजीं दंडं कमंडलुम् । ब्रह्मचर्योचितं चिह्नं विहायेमां दशां गतः

śikhopavītamajinaṃ maujīṃ daṃḍaṃ kamaṃḍalum | brahmacaryocitaṃ cihnaṃ vihāyemāṃ daśāṃ gataḥ

Dengan meninggalkan śikhā dan upavīta (benang suci), kulit rusa, tali pinggang muñja, tongkat dan kamaṇḍalu—tanda yang layak bagi brahmacarya—dia telah jatuh ke keadaan ini.

शिखोपवीतम्topknot and sacred thread
शिखोपवीतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśikhā + upavīta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्वन्द्व-समास (शिखा च उपवीतं च)
अजिनम्deerskin garment
अजिनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootajina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मौजीम्muñja-girdle
मौजीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmaujī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दण्डम्staff
दण्डम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
कमण्डलुम्water-pot
कमण्डलुम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkamaṇḍalu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ब्रह्मचर्योचितम्befitting brahmacarya
ब्रह्मचर्योचितम्:
Karman (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootbrahmacarya + ucita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; चिह्नम् इति विशेषणम्
चिह्नम्mark/insignia
चिह्नम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcihna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
विहायhaving abandoned
विहाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootvi + √hā (हा धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्यय/ल्यप्), अव्ययभाव: having abandoned
इमाम्this
इमाम्:
Karman (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; दशाम् इति विशेषणम्
दशाम्state/condition
दशाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaśā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गतःhas gone/entered
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootgata (प्रातिपदिक; √gam/गम्)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोग (as predicate participle)

Sārasvata

Listener: King (Pārthiva)

Scene: A youth formerly a brahmacārin is shown without his sacred insignia; discarded items (staff, water-pot, deer-skin, girdle) lie aside, symbolizing a broken vow.

FAQs

Āśrama-dharma is portrayed as a lived discipline with visible vows; when dharma is overturned, one’s spiritual-social identity is also shaken.

None.

No new prescription is given; the verse lists brahmacarya insignia (upavīta, daṇḍa, kamaṇḍalu, etc.) as markers of vowed life.