Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 74

मासानां मार्गशीर्षोऽस्ति नदीनां नर्मदा यथा । मासि मार्गशिरे पार्थ ह्येकादश्यां सितेऽहनि

māsānāṃ mārgaśīrṣo'sti nadīnāṃ narmadā yathā | māsi mārgaśire pārtha hyekādaśyāṃ site'hani

Sebagaimana antara segala bulan, Mārgaśīrṣa itu yang paling utama, dan antara segala sungai, Narmadā itu yang terunggul; demikianlah—wahai Pārtha—pada hari Ekādaśī yang cerah (Śukla) dalam bulan Mārgaśīrṣa…

मासानाम्of the months
मासानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — genitive plural
मार्गशीर्षःMārgaśīrṣa (month)
मार्गशीर्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्गशीर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — nominative singular
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular
नदीनाम्of the rivers
नदीनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — genitive plural
नर्मदाNarmadā (river)
नर्मदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — nominative singular
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparison/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमा/तुलना-अव्यय — comparative particle
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular
मार्गशिरेin (the month of) Mārgaśīrṣa
मार्गशिरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्गशीर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular (Vedic/variant form for मार्गशीर्षे)
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन — vocative singular
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात — emphatic/causal particle
एकादश्याम्on Ekādaśī
एकादश्याम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootएकादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular
सितेbright (fortnight)
सिते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular; विशेषणम् (qualifying)
अहनिon the day
अहनि:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular

Narrator of the Revā Khaṇḍa (deduced, addressing Pārtha/Arjuna)

Tirtha: Revā/Narmadā tīrtha (general framing within Revākhaṇḍa)

Type: kshetra

Listener: Pārtha (Arjuna)

Scene: A personified river-goddess Narmadā/Revā is praised as foremost; above, a luminous calendar motif highlights Mārgaśīrṣa śukla Ekādaśī, suggesting an auspicious portal of time over the riverbank tīrtha.

M
Mārgaśīrṣa
N
Narmadā
E
Ekādaśī
P
Pārtha (Arjuna)

FAQs

Purāṇic dharma links sacred time (month and tithi) with sacred space (Narmadā), intensifying the fruit of devotion.

Narmadā and, by context, the Cakratīrtha on her banks.

Observance is keyed to the bright Ekādaśī in Mārgaśīrṣa, indicating an auspicious vrata-timing.