Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

Devanagari script

स याति रुद्रसांनिध्यमिति रुद्रः स्वयं जगौ । विद्यादानेन चैकेन अक्षयां गतिमाप्नुयात्

Transliteration

sa yāti rudrasāṃnidhyamiti rudraḥ svayaṃ jagau | vidyādānena caikena akṣayāṃ gatimāpnuyāt

Translation

“Dia mencapai hadirat Rudra”—demikian Rudra sendiri bersabda. Dan dengan satu amalan sahaja, iaitu sedekah ilmu, seseorang mencapai keadaan yang tidak binasa (akṣaya gati).

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम-रूप

• याति: goes/attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• रुद्रसांनिध्यम्: Rudra's presence
• रुद्रसांनिध्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र + सांनिध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष: 'रुद्रस्य सांनिध्यम्'

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-सूचक अव्यय (quotative)

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Sambandha (Emphasis/Agent focus)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मनः-प्रयोग (reflexive adverb)

• जगौ: said/sang
• जगौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गै (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• विद्या: knowledge
• विद्या: Sambandha (as compound member)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)

• दानेन: by giving
• दानेन: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• विद्यादानेन: by the gift of knowledge
• विद्यादानेन: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: विद्या + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; तत्पुरुष: 'विद्यायाः दानम्'

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एकेन: by one (single)
• एकेन: Karana (Instrument/Means)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंस, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; 'विद्यादानेन' विशेषण

• अक्षयाम्: imperishable
• अक्षयाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अक्षया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; 'गतिम्' विशेषण

• गतिम्: state/goal
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• आप्नुयात्: may attain/should attain
• आप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Rudra (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rudra/Śiva as divine speaker proclaiming the fruit; a devotee offering a palm-leaf manuscript or teaching a student; a luminous path indicating ‘akṣaya gati’.

Characters & Entities

• Rudra (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest fruit of dharma is closeness to Rudra; among gifts, giving knowledge is singled out as yielding imperishable merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The statement is framed within the Revā Khaṇḍa’s tīrtha-māhātmya discourse connected with Nāradeśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vidyā-dāna—supporting the transmission of sacred or beneficial knowledge—is praised as a supreme, akṣaya-yielding charity.