Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

दशाभिः पञ्चभिः स्रोतैः प्लावयन्ती दिशो दश । शोणो महानदश्चैव नर्मदा सुरसा कृता

daśābhiḥ pañcabhiḥ srotaiḥ plāvayantī diśo daśa | śoṇo mahānadaścaiva narmadā surasā kṛtā

Dengan lima belas aliran, baginda membanjiri sepuluh penjuru. Sungai Śoṇa, Mahānadā dan juga Narmadā dijadikan ‘Surasā’—disucikan dengan kesucian Ilahi.

दशाभिःwith ten
दशाभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Formसङ्ख्यावाचक-विशेषणम्; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; (instrumental plural)
पञ्चभिःwith five
पञ्चभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (प्रातिपदिक)
Formसङ्ख्यावाचक-विशेषणम्; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; (instrumental plural)
स्रोतैःby streams/channels
स्रोतैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्रोतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; (instrumental plural)
प्लावयन्तीflooding/causing to overflow
प्लावयन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्लु (धातु) + णिच्; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययः (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिकं कृदन्तम् (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (agreeing with नर्मदा)
दिशःthe directions
दिशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचनम्; (accusative plural)
दशten
दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Formसङ्ख्यावाचक-विशेषणम्; (अव्ययवत् प्रयोगः) द्वितीया बहुवचनार्थे; 'दश दिशः'
शोणःŚoṇa (river)
शोणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशोण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (nominative singular)
महानदःMahānada (great river)
महानदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + नद (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
एवindeed/also
एव:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः (emphatic particle)
नर्मदाNarmadā (river)
नर्मदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (nominative singular)
सुरसाfragrant/pleasant
सुरसा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुरसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (predicate adjective)
कृताmade/formed
कृता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त-प्रत्ययः (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तम् (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (predicate: 'made/formed')

Sūta

Tirtha: Revā (Narmadā) and her sanctified streams

Type: river

Scene: A majestic goddess-river (Revā/Narmadā) radiates divinity as fifteen luminous streams surge outward, symbolically washing the ten directions; named rivers appear as attendant currents.

G
Gaṅgā (context)
Ś
Śoṇa River
M
Mahānadā River
N
Narmadā

FAQs

Purāṇic dharma frames rivers as channels of divine grace, forming a sacred network that purifies lands and beings.

A network of tīrtha-rivers—especially Narmadā—presented within the broader sanctity associated with Gaṅgā’s divine flow.

None; the verse is descriptive of sacred hydrology rather than prescribing a rite.