Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम् । विशल्यासङ्गमे स्नात्वा सकृत्तत्फलमश्नुते

Transliteration

pṛthivyāṃ sāgarāntāyāṃ snānadānena yatphalam | viśalyāsaṅgame snātvā sakṛttatphalamaśnute

Translation

Apa jua hasil yang diperoleh di bumi yang dilingkungi lautan melalui mandi suci dan sedekah, dengan mandi sekali sahaja di pertemuan (saṅgama) Viśalyā, seseorang menikmati hasil yang sama.

Word by Word

• पृथिव्याम्: on the earth
• पृथिव्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सागरान्तायाम्: bounded by the ocean
• सागरान्तायाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सागर + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समास: सागरः अन्तः यस्याः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगे) = ‘ending in the ocean’; पृथिव्याम् इति विशेषणम्

• स्नानदानेन: by bathing and giving (charity)
• स्नानदानेन: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; द्वन्द्व: स्नानं च दानं च

• यत्: whatever
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘which/whatever’ (फलम् इति विशेषणम्)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विशल्यासङ्गमे: at the confluence of Viśalyā
• विशल्यासङ्गमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विशल्या + सङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समास: विशल्यायाः सङ्गमः

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त (gerund): ‘having bathed’

• सकृत्: once
• सकृत्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: अव्यय (संख्यावाचक/कालवाचक): ‘once/only once’

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (फलम् इति विशेषणम्)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अश्नुते: enjoys/obtains
• अश्नुते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

Unspecified in the snippet (tīrtha-māhātmya narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viśalyā-saṅgama

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Two rivers meet in a visible sangam; pilgrims bathe once (sakṛt) while others offer small gifts; the scene emphasizes the meeting currents and a sense of concentrated sanctity.

Characters & Entities

• Viśalyā-saṅgama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A single act of tīrtha-snāna at an exceptionally praised confluence is said to concentrate the merit of widespread ritual practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Viśalyā-saṅgama—the confluence associated with the Viśalyā sacred watercourse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe once at Viśalyā-saṅgama; the verse implicitly compares it with snāna and dāna performed elsewhere.