Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 62

Devanagari script

ईश्वरानुग्रहात्सर्वं तत्र कोटिगुणं भवेत् । यस्मादनक्षरं रूपं प्रणवस्येह भारत

Transliteration

īśvarānugrahātsarvaṃ tatra koṭiguṇaṃ bhavet | yasmādanakṣaraṃ rūpaṃ praṇavasyeha bhārata

Translation

Dengan kurnia Tuhan, segala amalan yang dilakukan di sana menjadi berlipat ganda hingga satu krore, wahai Bhārata—kerana di tempat itu hadir rupa Praṇava (Oṃ) yang kekal dan tidak binasa.

Word by Word

• ईश्वरानुग्रहात्: from the Lord’s grace
• ईश्वरानुग्रहात्: Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक) + अनुग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ईश्वरस्य अनुग्रहः)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-सदृश-विशेषणप्रयोगः

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम्

• कोटिगुणम्: multiplied a crore-fold
• कोटिगुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कोट्या गुणितम्)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• यस्मात्: because; from which
• यस्मात्: Hetu (Reason/हेतु)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (5th), एकवचन; सम्बन्ध-हेतौ (because/from which)

• अनक्षरम्: without syllables/letters
• अनक्षरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन् (नञ्-प्रत्यय) + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-समास/नञ्-पूर्वक-विशेषणम् (non-syllabic/without letters)

• रूपम्: form
• रूपम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• प्रणवस्य: of the Praṇava (Om)
• प्रणवस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रणव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देश/कालवाचक-अव्ययम् (here/in this context)

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन (Vocative/संबोधन), एकवचन; संबोधन-प्रयोगः

Speaker

Mārkaṇḍeya (continuing narration to Yudhiṣṭhira)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amareśvara (Praṇava-kṣetra aspect)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata

Visual Art Cues

Scene: A visionary depiction of Oṃ hovering as a radiant, indestructible glyph above the Amareśvara liṅga; pilgrims’ offerings (flowers, water, lamps) multiply into countless replicas, symbolizing koṭi-guṇa merit by grace.

Characters & Entities

• Īśvara
• Praṇava (Oṃ)
• Bhārata (Yudhiṣṭhira)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace magnifies spiritual effort; acts done at a sanctified site bear vastly increased merit because the sacred reality (Praṇava) is especially present there.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A tīrtha in the Revā (Narmadā) region associated with Viśalyā, where the Praṇava’s imperishable presence is praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the verse explains the principle that deeds performed at that site yield multiplied results by Īśvara’s grace.