Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 25

अक्षिरोगस्तथा राजंश्चन्द्रहास्ये विनश्यति । चन्द्रहास्ये तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । स्नानं समाचरेद्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

akṣirogastathā rājaṃścandrahāsye vinaśyati | candrahāsye tu yo gatvā grahaṇe candrasūryayoḥ | snānaṃ samācaredbhaktyā mucyate sarvapātakaiḥ

Wahai raja, di Candrahāsya penyakit mata juga musnah. Dan sesiapa yang pergi ke Candrahāsya lalu, ketika gerhana bulan atau gerhana matahari, mandi dengan bhakti, dia dilepaskan daripada segala dosa.

अक्षिरोगःeye-disease
अक्षिरोगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअक्षि + रोग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (अक्ष्णः रोगः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
तथाalso, likewise
तथा:
Sambandha/Modifier (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचनम्
चन्द्रहास्येat Candrahāsya (place)
चन्द्रहास्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचन्द्रहास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; अधिकरण (location/time)
विनश्यतिperishes, is destroyed
विनश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + नश् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
चन्द्रहास्येat Candrahāsya
चन्द्रहास्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचन्द्रहास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; अधिकरण
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle; contrast/emphasis)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; सम्बन्धसूचकः
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund); पूर्वक्रिया
ग्रहणेat the eclipse
ग्रहणे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्रहण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचनम्; कालाधिकरण (time-locative)
चन्द्रसूर्ययोःof the moon and the sun
चन्द्रसूर्ययोः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचन्द्र + सूर्य (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमासः (चन्द्रश्च सूर्यश्च); पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचनम्; सम्बन्ध (genitive)
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; कर्म
समाचरेत्should perform
समाचरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्; करण (means)
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive)
सर्वपातकैःfrom all sins
सर्वपातकैः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसर्व + पातक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (सर्वाणि पातकानि); नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचनम्; अपादानार्थे (ablative sense with instrumental: 'from')

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Candrahāsya

Type: tirtha

Listener: A king (rājan)

Scene: At Candrahāsya, devotees stand waist-deep in sacred water as the sun/moon is partially obscured; priests chant while offerings float; a healed-eyed devotee gazes upward with folded hands.

C
Candrahāsya
C
Candra-grahaṇa
S
Sūrya-grahaṇa
S
Sarva-pātaka

FAQs

Devotional bathing at a powerful tīrtha—especially at cosmically charged times like eclipses—is presented as a strong means of purification.

Candrahāsya tīrtha.

Perform snāna at Candrahāsya during lunar or solar eclipses (candra/sūrya-grahaṇa) with bhakti for sin-removal.