Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37
Devanagari script
भीष्मपुत्रो महातेजा रुक्मीनां महयशाः । नराणामतिशूराणामक्षौहिण्या समन्वितः
Transliteration
bhīṣmaputro mahātejā rukmīnāṃ mahayaśāḥ | narāṇāmatiśūrāṇāmakṣauhiṇyā samanvitaḥ
Translation
Kemudian putera Bhīṣma—bercahaya besar dan termasyhur dalam kalangan Rukmin—datang bersama satu akṣauhiṇī bala tentera manusia yang amat perkasa.
Word by Word
भीष्मपुत्रःBhīṣma’s son
भीष्मपुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभीष्म (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भीष्मस्य पुत्रः)
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महत्तेजाः = महान् तेजस्वी)
रुक्मीनाम्of the Rukmīs / of Rukmī’s (people)
रुक्मीनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुक्मी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
महायशाःof great fame
महायशाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + यशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महायशाः = महान् यशस्वी)
नराणाम्of men
नराणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अतिशूराणाम्of very heroic (men)
अतिशूराणाम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/पूर्वपद) + शूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अक्षौहिण्याwith an akṣauhiṇī (full army division)
अक्षौहिण्या:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
समन्वितःendowed, accompanied
समन्वितः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + अनु + इ (धातु) → समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A radiant warrior, identified as Bhīṣma’s son, advances with a full akṣauhiṇī: chariots, elephants, cavalry, and infantry in ordered ranks, banners snapping in the wind.
Characters & Entities
B
Bhīṣma (reference)R
Rukmī/Rukmins (group)FAQs
Lineage, fame, and military might are shown as worldly powers that still remain subordinate to divine will and dharma’s unfolding.
Not explicit in this verse; it supports the larger Revā-khaṇḍa pilgrimage narrative context.
None.