Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 83

निर्वृक्षौषधगुल्मं च तृणवीरुद्विवर्जितम् । अनावृष्टिहतं सर्वं भूमण्डलमभूद्भृशम्

nirvṛkṣauṣadhagulmaṃ ca tṛṇavīrudvivarjitam | anāvṛṣṭihataṃ sarvaṃ bhūmaṇḍalamabhūdbhṛśam

Seluruh mandala bumi ditimpa kemarau yang dahsyat akibat tiadanya hujan—tanpa pepohon, herba ubatan dan belukar, serta kehilangan rumput dan tumbuhan menjalar.

निर्वृक्षौषधगुल्मम्devoid of trees, herbs, and shrubs
निर्वृक्षौषधगुल्मम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + वृक्ष + औषध + गुल्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्/निर्-पूर्वक तत्पुरुष (वृक्ष-औषध-गुल्मैः रहितम्)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
तृणवीरुद्विवर्जितम्deprived of grasses and creepers
तृणवीरुद्विवर्जितम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृण + वीरुध् + विवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (तृणवीरुद्भ्यां विवर्जितम्); विवर्जित = वि+√वृज्/√वर्ज् (to avoid) क्त
अनावृष्टिहतम्stricken by drought (lack of rain)
अनावृष्टिहतम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन् + आवृष्टि + हत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (आवृष्ट्या रहितया हतम् = struck by lack of rain)
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Visheshya (Qualified noun/विशेष्य)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भूमण्डलम्the earth-sphere, the whole land
भूमण्डलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भूमेः मण्डलम्)
अभूत्became, was
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
भृशम्exceedingly, greatly
भृशम्:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (intensifier)

Unspecified narrator within Revā Khaṇḍa

Tirtha: null

Type: null

Listener: null

Scene: A treeless, herb-less plain; empty thickets; no grass; the ground fissured; a few skeletal branches; the horizon shimmers with heat.

FAQs

The verse warns that when cosmic order declines, the natural world withers—prompting a return to dharma and sacred remembrance.

No particular tīrtha is named in this verse.

None.