Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 17

मन्त्रसिद्धिः, प्रतिबन्धनिरासः, श्रद्धा-नियमाः

Mantra Efficacy, Removal of Obstacles, and the Role of Faith/Discipline

तत्र माहेश्वरी कल्प्या मूर्तिर्मूर्तिमतः प्रभोः । चतुर्भुजा चतुर्वक्त्रा सर्वाभरणभूषिता

tatra māheśvarī kalpyā mūrtirmūrtimataḥ prabhoḥ | caturbhujā caturvaktrā sarvābharaṇabhūṣitā

Di sana hendaklah direnungkan rupa Maheśvarī—arca yang nyata bagi Tuhan Maheśvara yang nyata. Hendaklah dibayangkan berempat tangan dan berempat wajah, dihiasi dengan segala perhiasan.

तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
माहेश्वरीMaheśvara-related / of Śiva
माहेश्वरी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमाहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मूर्तिः)
कल्प्याshould be made/imagined
कल्प्या:
Vidheyabhāva (विधेय)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (यत्/ण्यत्-भाव), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण: ‘to be fashioned/should be conceived’
मूर्तिःform/icon
मूर्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मूर्तिमतःof the embodied one
मूर्तिमतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमूर्तिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन
प्रभोःof the Lord
प्रभोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
चतुर्भुजाfour-armed
चतुर्भुजा:
Karta-anvayi (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (चारः भुजाः यस्याः)
चतुर्वक्त्राfour-faced
चतुर्वक्त्रा:
Karta-anvayi (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (चारि वक्त्राणि यस्याः)
सर्व-आभरण-भूषिताadorned with all ornaments
सर्व-आभरण-भूषिता:
Karta-anvayi (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक) + भूषित (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूष् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (करण/साधनभावः: सर्वैः आभरणैः भूषिता)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Type: stotra

Shakti Form: Pārvatī

Role: liberating

S
Shiva
M
Maheśvarī (Shakti/Devi)

FAQs

It teaches saguna-dhyāna: the mind is steadied by contemplating a definite, auspicious form of the Lord’s Śakti (Maheśvarī), through whom devotion matures toward liberation under Pati (Shiva).

The verse supports form-based worship: alongside Linga-upāsanā, one may meditate on the embodied manifestations of Shiva’s power—Maheśvarī—making the transcendent (nirguṇa) approachable through saguna symbols and icons.

A dhyāna practice is implied: visualize Maheśvarī as four-faced and four-armed, radiant and ornamented, then proceed with mantra-japa (such as the Pañcākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) to stabilize attention and devotion.