Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 8

शिवसंस्कार-दीक्षानिरूपणम् (Śivasaṃskāra and the Typology of Dīkṣā)

सा दीक्षा शांभवी प्रोक्ता सा पुनर्भिद्यते द्विधा । तीव्रा तीव्रतरा चेति पाशो पक्षयभेदतः

sā dīkṣā śāṃbhavī proktā sā punarbhidyate dvidhā | tīvrā tīvratarā ceti pāśo pakṣayabhedataḥ

Diksha itu dinyatakan sebagai Śāmbhavī, yakni milik Śambhu (Śiva). Ia pula terbahagi kepada dua jenis—“hebat” dan “lebih hebat”—menurut perbezaan keadaan pāśa (ikatan belenggu) serta tahap pelemahan dan pemusnahannya.

साshe/that (f.)
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
दीक्षाinitiation (dīkṣā)
दीक्षा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदीक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शांभवीŚāmbhavī (pertaining to Śambhu)
शांभवी:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशाम्भवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘दीक्षा’)
प्रोक्ताis said/declared
प्रोक्ता:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (as predicate)
साthat (same)
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
पुनःagain; further
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
भिद्यतेis divided
भिद्यते:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे (is divided)
द्विधाin two ways
द्विधा:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्विधा (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
तीव्राintense
तीव्रा:
Viśeṣya-nāma (विशेष्य-नाम/Predicate nominal)
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (one type of dīkṣā)
तीव्रतराmore intense
तीव्रतरा:
Viśeṣya-nāma (विशेष्य-नाम/Predicate nominal)
TypeAdjective
Rootतीव्रतर (प्रातिपदिक; तरप्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तुलनात्मक (comparative)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative)
पाशःbond; noose
पाशः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पक्षयभेदतःaccording to the difference of (its) maturity/side (pakṣaya)
पक्षयभेदतः:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeIndeclinable
Rootपक्षय-भेद (प्रातिपदिक; पक्षय + भेद)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘पक्षयस्य भेदः’); तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Sadāśiva

Role: liberating

S
Shiva

FAQs

It teaches that Śiva’s grace operates through Śāmbhavī dīkṣā, and that liberation depends on how strongly the bonds (pāśa)—karmic and impurity-based fetters—are weakened and finally destroyed.

Śāmbhavī dīkṣā authorizes and empowers Śaiva worship—especially Linga-upāsanā and mantra—so the devotee’s relationship with Saguna Śiva becomes a means for pāśa-kṣaya (dissolution of bondage) leading toward realization of Pati (Śiva).

Seek Śaiva dīkṣā under a competent guru and sustain daily mantra-japa (notably the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”) along with Śiva-pūjā; these are presented as practical means by which the fetters are progressively weakened.