Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 32

युद्धप्रारम्भवर्णनम् — Description of the Commencement of Battle

देवा दृष्ट्वा समायान्तं तारकं युद्धदुर्मदम् । योद्धुकामं तदा सद्यो ययुश्शक्रादयस्तदा । बभूवाथ महोन्नादस्सेनयोरुभयोरपि

devā dṛṣṭvā samāyāntaṃ tārakaṃ yuddhadurmadam | yoddhukāmaṃ tadā sadyo yayuśśakrādayastadā | babhūvātha mahonnādassenayorubhayorapi

Melihat Tāraka datang menghampiri, angkuh kerana mabuk pertempuran, para Dewa yang dipimpin Śakra (Indra) segera mara, berhasrat untuk bertempur. Lalu terdengarlah sorakan gemuruh yang dahsyat daripada kedua-dua bala tentera.

देवाःthe gods
देवाः:
कर्ता (कर्तृ/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्तम् (Absolutive/Gerund), अव्ययम्; ‘having seen’
समायान्तम्approaching
समायान्तम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeVerb
Rootसम् + आ + या (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘coming/approaching’
तारकम्Tāraka
तारकम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
युद्धदुर्मदम्frenzied for battle
युद्धदुर्मदम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootयुद्ध + दुर्मद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (युद्धे दुर्मदः = mad with battle-fury)
योद्धुकामम्desiring to fight
योद्धुकामम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootयोद्धु (युध्-तुमुन्/infinitive-base) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (योद्धुं कामः यस्य)
तदाthen
तदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक (then)
सद्यःimmediately
सद्यः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक (immediately)
ययुःwent
ययुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
शक्रादयःIndra and others
शक्रादयः:
कर्ता (कर्तृ/Subject)
TypeNoun
Rootशक्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (शक्रः आदिः येषाम् = Indra and others)
तदाthen
तदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक (then)
बभूवarose/occurred
बभूव:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
अथthen
अथ:
सम्बन्ध-निर्देशक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/सम्बन्धसूचक (then/thereupon)
महोन्नादःa great roar
महोन्नादः:
कर्ता (कर्तृ/Subject)
TypeNoun
Rootमहत् + उन्नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (महान् उन्नादः)
सेनयोःof the two armies
सेनयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), द्विवचनम्
उभयोःof both
उभयोः:
सम्बन्ध-विशेषण (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, द्विवचनम्; सर्वनाम; ‘सेनयोः’ इति विशेषणम्
अपिalso
अपि:
समुच्चय/अवधान (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधान/समुच्चयार्थक (also/even)

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pashu

T
Tāraka
I
Indra (Śakra)
D
Devas

FAQs

It portrays the clash between deva-nature (dharma-oriented order) and asuric pride inflated by power. In a Shaiva Siddhanta reading, Tāraka’s “battle-intoxication” reflects egoic bondage that cannot be finally subdued by mere force—divine grace and right alignment with Pati (Śiva) are essential.

Though the verse is martial, its context in the Kumārakhaṇḍa points toward Śiva’s saguna compassion expressed through divine agency (eventually Skanda). Linga-worship centers the devotee in Śiva as the supreme protector and remover of asuric obstacles, reminding that victory is rooted in surrender and grace, not only strategy.

A practical takeaway is to cultivate steadiness before inner “battle-noise” (restlessness and pride) by japa of the Pañcākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—and, if aligned with tradition, wearing Rudrākṣa and applying Tripuṇḍra (bhasma) to remember Śiva while facing conflict.