Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

इन्द्रजित्-लक्ष्मणयुद्धम् तथा वानरप्रोत्साहनम्

Indrajit–Lakshmana Battle and the Rallying of the Vanaras

अभीक्षणमन्तर्धदतुश्शरजालैर्महाबलौ ।चन्द्रादित्याविवोष्णान्तेयथामेघैस्तरस्विनौ ।।।।

abhīkṣaṇam antardadhatuḥ śarajālair mahābalau | candrādityāv ivōṣṇānte yathā meghais tarasvinau ||

Berkali-kali, dua yang maha perkasa itu saling menutupi dengan jaring anak panah; bagaikan matahari dan bulan selepas musim panas, berulang kali terselubung oleh awan yang deras bergerak.

अभीक्षणम्repeatedly
अभीक्षणम्:
क्रियाविशेषण (Frequency adverb)
TypeIndeclinable
Rootअभीक्षणम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; आवृत्ति/नित्यत्व-वाचक-क्रियाविशेषणम्
अन्तर्धदतुःcovered/veiled (each other)
अन्तर्धदतुः:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootअन्तर्-√धा (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, द्विवचनम्; परस्मैपदम्
शरजालैःwith nets of arrows
शरजालैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशर + जाल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (शराणां जालम्); नपुंसकलिङ्गम्, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्
महाबलौtwo mighty ones
महाबलौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (महच्च तत् बलं यस्य); पुंलिङ्गः, प्रथमा, द्विवचनम्; कर्तृविशेषणम्
चन्द्रादित्यौthe moon and the sun
चन्द्रादित्यौ:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootचन्द्र + आदित्य (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वः; पुंलिङ्गः, प्रथमा, द्विवचनम्
इवlike
इव:
उपमा-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्ययम् (comparative particle)
उष्णान्तेat the end of summer
उष्णान्ते:
अधिकरण (Temporal location)
TypeNoun
Rootउष्णान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गम् (प्रयोगे), सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; कालाधिकरणम्
यथाas
यथा:
उपमा-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमान-सम्बन्धसूचक (correlative/comparative)
मेघैःby clouds
मेघैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्
तरस्विनौswift/forceful
तरस्विनौ:
उपमान-विशेषण (Qualifier of standard)
TypeAdjective
Rootतरस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, द्विवचनम्; चन्द्रादित्ययोः विशेषणम्

Both the mighty and energetic heroes, covered each other with arrows just as after summer the moon and Sun are veiled frequently by clouds.

L
Lakṣmaṇa
I
Indrajit
C
candra (moon)
Ā
āditya (sun)
M
megha (clouds)

FAQs

Dharma is expressed as perseverance: even when clarity is obscured (like sun and moon behind clouds), one continues one’s duty with steadiness.

The duel intensifies to the point that arrow volleys visually conceal the fighters, creating a battlefield ‘veil’.

Endurance and relentless effort (utsāha) amid overwhelming force.