Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

त्रिशिरा-प्रबोधनम् तथा नरान्तक-वधः

Trisira’s Counsel and the Slaying of Naranthaka

श्रुत्वात्रिशिरसोवाक्यंरावणोराक्षसाधिपः ।पुनर्जातमिवात्मानंमन्यतेकालचोदितः ।।।।

śrutvā triśiraso vākyaṃ rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |

punarjātam ivātmānaṃ manyate kālacoditaḥ ||6.69.8||

Mendengar kata-kata Triśiras, Rāvaṇa—penguasa para Rākṣasa—seakan didorong takdir, merasakan dirinya bagaikan lahir semula.

śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootśru (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formकृदन्त-अव्यय (Gerund/क्त्वान्त); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
triśirasaḥof Triśiras
triśirasaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottriśiras (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
vākyamwords, speech
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
rāvaṇaḥRāvaṇa
rāvaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
rākṣasādhipaḥlord of the Rākṣasas
rākṣasādhipaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: राक्षसानाम् अधिपः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; apposition to rāvaṇaḥ
punaragain
punar:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
jātamborn
jātam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootjan (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (Past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आत्मानम् इति कर्मणि विशेषण
ivaas if
iva:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक-निपात
ātmānamhimself
ātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
manyatethinks, considers
manyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootman (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
kālacoditaḥimpelled by fate/time
kālacoditaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāla (प्रातिपदिक) + codita (चोदित, प्रातिपदिक/क्त)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया: कालेन चोदितः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Ravana, the king of Rakshasas, hearing Trisira's words thought that impelled by destiny that he was reborn.

R
Rāvaṇa
T
Triśiras
R
Rākṣasas
K
Kāla (Time/Destiny)

FAQs

The verse warns that renewed confidence can arise even in an adharma-aligned ruler; dharma requires discernment so that ‘encouragement’ does not become fuel for wrongdoing.

Rāvaṇa is heartened by Triśiras’ counsel and feels reinvigorated, as if reborn, under the pressure of destiny.

Not virtue but psychological momentum—how words and fate can re-energize a leader, for good or ill depending on alignment with dharma.