HomeRamayanaYuddha KandaSarga 4Shloka 36
Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

दरीमुखः प्रजङ्घश्च रम्भोऽथ रभसः कपिः ।सर्वतश्च ययुर्वीरास्त्वरयन्तः प्लवङ्गमान् ।।।।

darīmukhaḥ prajaṅghaś ca rambho ’tha rabhasaḥ kapiḥ | sarvataś ca yayur vīrās tvarayantaḥ plavaṅgamān ||

Para wira kera—Dārīmukha, Prajaṅgha, Rambha dan kapi Rabhasa—bergerak di segenap penjuru, menggesa para vānaras yang melompat agar maju.

दरीमुखःDarimukha
दरीमुखः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदरीमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: दरी-मुखः (कर्मधारय/नामधारय—proper name)
प्रजङ्घःPrajanga
प्रजङ्घः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रजङ्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
रम्भःRambha
रम्भः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (particle: then/now)
रभसःRabhasa
रभसः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरभस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
कपिःthe monkey
कपिः:
कर्ता (Karta—apposition)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रभसस्य विशेषण/अप्पोजिशन
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
देशाधिकरण (Adverbial—place)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
ययुःwent
ययुः:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्/परस्मैपद? (Perfect-like form in epic usage) सामान्यतः: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वीराःheroes
वीराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्वरयन्तःurging/hastening
त्वरयन्तः:
कर्ता (Karta—concomitant action)
TypeVerb
Rootत्वरय् (णिजन्त धातु: त्वर् + णिच्)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘वीराः’ इत्यस्य विशेषण; causative sense: making (others) hurry
प्लवङ्गमान्the monkeys (leapers)
प्लवङ्गमान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

Valiant Darimukha, Prajhanga, Rambha and Rabhasa went about jumping cheering all vanaras.

D
Dārīmukha
P
Prajaṅgha
R
Rambha
R
Rabhasa
V
Vānaras

FAQs

Dharma here appears as disciplined collective effort: leaders and capable warriors actively coordinate and encourage others so that the community’s righteous objective is not delayed.

As the vānaras proceed on the campaign, prominent monkey-heroes move through the ranks, urging the troops onward and maintaining momentum.

Leadership through service—energizing others, organizing movement, and prioritizing the mission over personal comfort.