Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

पुष्पकारोहणम्

Boarding the Puṣpaka; Honoring the Allies and Departure for Ayodhyā

अब्रवीत्सविमानस्थःपूजयन्सर्वावानरान् ।सुग्रीवं च महावीर्यंकाकुत्स्थसविभीषणम् ।।6.125.13।।

abravīt sa vimānasthaḥ pūjayan sarvavānarān | sugrīvaṃ ca mahāvīryaṃ kākutsthaḥ sa vibhīṣaṇam ||

Duduk di dalam vimāna, Kakutstha (Rāma), sambil memuliakan semua Vānara, bertitah kepada Sugrīva yang perkasa dan kepada Vibhīṣaṇa.

अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
विमानस्थःseated in the aerial car
विमानस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविमान + स्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सप्तमी-तत्पुरुष): 'विमाने स्थः' (situated in the aerial car); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पूजयन्honouring
पूजयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सहक्रिया (while honouring)
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
वानरान्monkeys
वानरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
महावीर्यम्of great prowess
महावीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहā + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: महत् वीर्यम् यस्य (great in prowess); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सुग्रीवम् इति विशेषण
काकुत्स्थःKakutstha (Rama)
काकुत्स्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (emphatic repetition)
विभीषणम्Vibhishana
विभीषणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

After duly honouring all the Vanaras, to Vibheeshana and highly courageous Sugriva, Kakuthsa spoke as follows.

R
Rāma (Kākutstha)
S
Sugrīva
V
Vibhīṣaṇa
V
Vānaras
P
Puṣpaka-vimāna

FAQs

Dharma is honoring allies through words and deeds; leadership includes public acknowledgment and courteous address.

Rāma, now seated in Puṣpaka, addresses Sugrīva and Vibhīṣaṇa after honoring the Vānaras.

Rāma’s gratitude and diplomatic clarity—he recognizes contributions and speaks directly to key partners.