Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

पुष्पकारोहणम्

Boarding the Puṣpaka; Honoring the Allies and Departure for Ayodhyā

ततस्तान्पूजितान्दृष्टवारत्नार्थैर्हरियूथपान् ।आरुरोहतदारामस्तद्विमानमनुत्तमम् ।।6.125.11।।

tatas tān pūjitān dṛṣṭvā ratnārthair hariyūthapān | āruroha tadā rāmas tad vimānam anuttamam ||

Kemudian, melihat para ketua kera telah dimuliakan dengan permata dan harta, Rāma pun menaiki vimāna yang tiada banding itu.

ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; निर्देश/विशेषण (those)
पूजितान्honoured
पूजितान्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तान् इति विशेषण (qualifying 'those')
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
रत्नार्थैःwith gems/valuables
रत्नार्थैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरत्न + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, घटकाः: रत्न- + अर्थ-; पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; साधनवाचक (with valuables)
हरियूथपान्the monkey troop-leaders
हरियूथपान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहरि + यूथप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष), 'हरीणां यूथपाः' (leaders of monkeys); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आरुरोहascended
आरुरोह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootरुह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: आ-
तदाthen
तदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (then)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; निर्देश (that)
विमानम्aerial car
विमानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (superlative sense: unsurpassed)

Then on seeing the monkey troops being honoured with excellent gemsRama ascended the aerial car.

R
Rāma
P
Puṣpaka-vimāna

FAQs

Dharma is orderly completion: honoring allies first, then proceeding—closure is done without neglecting obligations to supporters.

After the Vānara leaders are honored, Rāma boards the Puṣpaka for departure.

Rāma’s propriety—he ensures recognition of help before taking the next step in the journey.