Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

पुष्पकारोहणम्

Boarding the Puṣpaka; Honoring the Allies and Departure for Ayodhyā

एवमुक्तस्तुरामेणवानरांस्तान्विभीषणः ।रत्नार्थसंविभागेनसर्वानेवाभ्यपूजयत् ।।6.125.10।।

evam uktaḥ tu rāmeṇa vānarāṃs tān vibhīṣaṇaḥ | ratnārtha-saṃvibhāgena sarvān evābhyapūjayat ||

Setelah menerima titah Rāma, Vibhīṣaṇa memuliakan semua pemimpin Vānara itu dengan membahagi-bahagikan permata dan harta benda.

एवम्thus, in that way
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
उक्तः(having been) addressed/spoken to
उक्तः:
Karmaṇi-bhāva (कर्मणि प्रयोगे कर्तृवाच्य-विशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
Formकृदन्त (Kridanta), भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), निपात (particle), विरोध/अनुक्रमसूचक (but/indeed)
रामेणby Rama
रामेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
वानरान्the monkeys
वानरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun) तद्, पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणरूपेण (as determiner)
विभीषणःVibhishana
विभीषणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
रत्नार्थसंविभागेनby distribution of gems and valuables
रत्नार्थसंविभागेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरत्न + अर्थ + संविभाग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha), घटकाः: रत्न- (gems) + अर्थ- (wealth/valuables) + संविभाग- (distribution); पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; साधन/उपायवाचक (means)
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifier of vānarān)
एवindeed, just
एव:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic particle)
अभ्यपूजयत्honoured, worshipped
अभ्यपूजयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: अभि- (intensively)

Vibheeshana honoured the Vanaras with gems and valuables, after Rama had spoken like that.

R
Rāma
V
Vibhīṣaṇa
V
Vānaras

FAQs

Dharma is gratitude expressed through rightful giving: those who aided a righteous cause are honored materially and publicly.

At Rāma’s direction, Vibhīṣaṇa distributes wealth to honor the Vānara allies before departure.

Rāma’s fairness and Vibhīṣaṇa’s generosity—recognizing service and rewarding it appropriately.