Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

भरतस्य दूतसमागमः तथा केकयराजनः अनुज्ञा

Bharata Meets the Messengers; Kekaya King Grants Leave

ऐरावतानैन्द्रशिरान्नागान्वै प्रियदर्शनान्।खरान् श्रीघ्रान्सुसंयुक्तान्मातुलोऽस्मै धनं ददौ।।2.70.22।।

airāvatān aindraśirān nāgān vai priyadarśanān | kharān śīghrān susaṃyuktān mātulo'smai dhanaṃ dadau ||2.70.22||

Bapa saudara sebelah ibu turut mengurniakan harta kepadanya: gajah-gajah elok dari keturunan Airāvata dan Aindraśira, serta keldai-keldai pantas yang terlatih baik, mudah dipasangkan pada kuk.

ऐरावतान्of the Airāvata breed
ऐरावतान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootairāvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (Airāvata-breed/Irāvata-born)
ऐन्द्रशिरान्of the Indraśira breed
ऐन्द्रशिरान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaindraśira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (from Indraśira)
नागान्elephants
नागान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
वैindeed
वै:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic particle)
प्रियदर्शनान्pleasing to behold
प्रियदर्शनान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpriya-darśana (प्रातिपदिक; प्रिय + दर्शन)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय-समास (प्रियं दर्शनं येषाम्/प्रियदर्शनाः)
खरान्asses
खरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
शीघ्रान्swift
शीघ्रान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśīghra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
सुसंयुक्तान्well-trained/well-yoked
सुसंयुक्तान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-saṃyukta (कृदन्त; सु + सम् + √yuj युज्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; अव्ययीभाव-पूर्वपद (सु-)
मातुलःmaternal uncle
मातुलः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootmātula (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
धनम्wealth
धनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
ददौgave
ददौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dā (धाातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

His maternal uncle gave him the wealth of good-looking elephants born in Iravata and Indrasira mountains and swift-moving and well-trained asses which can be yoked easily. He gave riches too.

B
Bharata
A
Airāvata (region/mountain)
E
elephants

FAQs

Support of duty through practical means: dharma is not only intention but enabling action—providing suitable transport and resources for a righteous journey.

As part of the farewell gifts, Bharata receives animals and wealth to facilitate travel and royal movement.

Thoughtful generosity—gifts are not merely lavish but useful and properly trained for purpose.