Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

रामदर्शनार्थं दारानयनम्

The Queens Summoned; Rama’s Leave-Taking and Dasaratha’s Collapse

सुमंन्त्रानय मे दारान् ये केचिदिह मामकाः।दारैः परिवृतस्सर्वैर्द्रष्टुमिच्छामि धार्मिकम्।।।।

sumantrānaya me dārān ye kecid iha māmakāḥ | dāraiḥ parivṛtaḥ sarvair draṣṭum icchāmi dhārmikam ||

“Wahai Sumantra, bawakan kepadaku semua permaisuri dan isteri-isteriku yang ada di sini. Dikelilingi oleh semuanya, aku ingin menatap Rāma yang dharmika.”

सुमन्त्रO Sumantra
सुमन्त्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
आनयbring
आनय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम
दारान्wives
दारान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
केचित्any (whoever)
केचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितार्थ (indefinite: ‘some/any’)
इहhere
इह:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
मामकाःmy (own)
मामकाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमामक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; स्वत्ववाचक (possessive: ‘mine’)
दारैःwith wives
दारैः:
Sahakarana (सह/करण)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
परिवृतःsurrounded
परिवृतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootपरि + वृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘surrounded’
सर्वैःby all
सर्वैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव; ‘to see’
इच्छामिI wish
इच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
धार्मिकम्the righteous one
धार्मिकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (refers to रामम् understood)

O Sumantra! bring all my consorts who are here. In the company of all my wives, I desire to give audience to virtuous Rama.

D
Daśaratha
S
Sumantra
R
Rāma

FAQs

Household dharma and public legitimacy: the king seeks to meet Rāma in the presence of the royal family, reflecting formal, accountable conduct.

Daśaratha orders Sumantra to gather the queens so the king may receive Rāma with the household assembled.

Daśaratha’s concern for propriety and the collective witness of the royal household.