Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

द्वादशः सर्गः — Kaikeyi’s Boons and Dasaratha’s Moral Collapse

Ayodhya Kanda 12

प्रियं चेद्भरतस्यैतद्रामप्रव्राजनं भवेत्।।।।मा स्म मे भरतः कार्षीत्प्रेतकृत्यं गतायुषः।

priyaṃ ced bharatasyaitad rāmapravrājanaṃ bhavet | mā sma me bharataḥ kārṣīt pretakṛtyaṃ gatāyuṣaḥ ||

Jika pembuangan Rāma ini benar-benar menyenangkan hati Bharata, maka janganlah Bharata melakukan upacara kematian untukku apabila hayatku telah berakhir.

प्रियम्pleasing
प्रियम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpriya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विधेयपदम्
चेत्if
चेत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootcet (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (if)
भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; 'रामप्रव्राजनम्' इत्यस्य विशेषणम्
रामप्रव्राजनम्Rāma's exile
रामप्रव्राजनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक) + pravrājana (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (रामस्य प्रव्राजनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
भवेत्should be
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचनम्
माdo not
मा:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootmā (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (prohibitive)
स्म(emphatic)
स्म:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
Formनिपातः; 'मा' इत्यनेन सह निषेध-बलवर्धकः
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचनम्
भरतःBharata
भरतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
कार्षीत्should do / let him not do
कार्षीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलुङ् (aorist), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचनम्; निषेधार्थे 'मा स्म' इत्यनेन (prohibitive aorist)
प्रेतकृत्यम्funeral rites
प्रेतकृत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpreta (प्रातिपदिक) + kṛtya (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (प्रेतस्य कृत्यम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
गतायुषःof me whose life has ended
गतायुषः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgata (प्रातिपदिक; √gam+क्त) + āyus (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (गतं आयुः यस्य सः); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्; 'मे' इत्यस्य विशेषणम्

If Rama's exile is approved by Bharata, then let him not perform my funeral rites after my death.

D
Daśaratha
B
Bharata
R
Rāma

FAQs

Dharma links rights to responsibilities: if Bharata benefits from unrighteous exile, he forfeits the moral claim to perform sacred duties for his father.

Daśaratha, suspecting the exile may advantage Bharata, declares that if Bharata approves it, he should not conduct Daśaratha’s final rites.

The sanctity of funerary duty (śrāddha/pretakṛtya) as an ethical act—implying that moral complicity disqualifies ritual authority.