Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 18

Kūrmāpurāṇa-Anukramaṇikā

Index/Summary of the Kūrma Purāṇa

यया संतुष्यति श्रीशो नृणां श्रेयोविवर्द्धनः । पंचमेऽस्यास्ततः पादे वृत्तिः संकरजोदिता ॥ १८ ॥

yayā saṃtuṣyati śrīśo nṛṇāṃ śreyovivarddhanaḥ | paṃcame'syāstataḥ pāde vṛttiḥ saṃkarajoditā || 18 ||

Disiplin itulah yang dengannya Śrīśa (Viṣṇu, Tuhan Lakṣmī) berkenan, dan yang menambah kebajikan tertinggi bagi manusia; huraian amalan itu telah dinyatakan oleh Saṅkaraja pada bahagian (pāda) kelima sesudahnya.

yayāby which
yayā:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
saṃtuṣyatiis satisfied
saṃtuṣyati:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootsaṃ-tuṣ (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
śrīśaḥthe Lord of Śrī (Viṣṇu)
śrīśaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśrīśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
nṛṇāmof men
nṛṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
śreyaḥ-vivarddhanaḥincreaser of welfare
śreyaḥ-vivarddhanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootśreyaḥ (प्रातिपदिक) + vivarddhana (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) compound; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying śrīśaḥ
paṃcamein the fifth
paṃcame:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootpaṃcama (प्रातिपदिक)
FormOrdinal adjective; Masculine/Neuter (पुं/नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); with pāde
asyāḥof this (saṃhitā)
asyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), Adverb (क्रियाविशेषण) of sequence/source
pādein the quarter/section (pāda)
pāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
vṛttiḥexplanation/description
vṛttiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvṛtti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
saṃkaraja-uditāuttered by Saṃkaraja
saṃkaraja-uditā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsaṃkaraja (प्रातिपदिक) + udita (प्रातिपदिक; कृदन्त from √vad/√ud? here udita ‘uttered’)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) compound; udita = past passive participle (क्त/कृदन्त); Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying vṛttiḥ

Narada (in an anukramanika/enumerative narration, within the Narada–Sanatkumara dialogue frame)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

V
Vishnu
S
Shri (Lakshmi)
S
Shrisha
S
Sankaraja

FAQs

It frames the guiding criterion for practice: the true discipline is that which pleases Śrīśa (Viṣṇu) and increases śreyas (the highest good) for people, and it points to where that teaching is elaborated (the fifth pāda).

Bhakti is implied as the measure of authenticity—practices are validated by their ability to satisfy Viṣṇu (Śrīśa). The verse also signals an organized, section-wise teaching where devotion-centered discipline is systematically explained.

No single Vedāṅga is named directly; instead, the verse uses an anukramanika method (structured sectioning into pādas) typical of technical organization—indicating where a fuller vṛtti (exposition) is found.