Atharva Veda 18.2.12 — Kanda 18, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 12

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

यौ ते॒ श्वानौ॑ यम रक्षि॒तारौ॑ चतुर॒क्षौ प॑थि॒षदी॑ नृ॒चक्ष॑सा । ताभ्यां॑ राज॒न् परि॑ धेह्येनं स्व॒स्त्यऽस्मा अनमी॒वं च॑ धेहि

IAST Transliteration

yaú te śvā́nau yama rakṣitā́rau caturákṣau pathiṣádī nṛcákṣasā | tā́bhyāṃ rā́jan pári dhehy enaṃ svastí ’smā anāmīváṃ ca dhehi

English Translation (Griffith/Whitney)

The two Dogs that are thine, O Yama, guardians, four-eyed, seated on the path, beholding men—with those two, O King, encompass thou this man; set for him welfare, and set him free from hurt.

Translation

Dua Anjing yang milikmu, wahai Yama—para penjaga, bermata empat, duduk di jalan, memerhati manusia—dengan keduanya, wahai Raja, kelilingilah orang ini. Tetapkan baginya sejahtera; dan tetapkan dia bebas daripada mudarat.

Word by Word

• यौ: those two (who)
• यौ: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / तद् (सर्वनाम)

• श्वानौ: two dogs
• श्वानौ: Kartā
• Type: Noun
• Root: श्वन् (प्रातिपदिक)

• यम: O Yama
• यम: (Address)
• Type: Noun (proper)
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• रक्षितारौ: two protectors/guardians
• रक्षितारौ: Kartā
• Type: Noun (agent) / Adjective
• Root: रक्ष् (धातु) → रक्षिता (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• चतुरक्षौ: four-eyed
• चतुरक्षौ: Kartā
• Type: Adjective
• Root: चतुर् + अक्षि/अक्ष (प्रातिपदिक-समासः)

• पथिषदी: sitting/abiding on the path
• पथिषदी: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पथि + सद् (धातु) → सदिन्/सद् (कृदन्त) ; वैदिकः समास/बहुव्रीहिः

• नृचक्षसा: with (their) man-seeing gaze / watchers of men
• नृचक्षसा: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: नृ + चक्षस् (प्रातिपदिक-समासः)

• ताभ्याम्: by/with those two
• ताभ्याम्: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• राजन्: O king
• राजन्: (Address)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• परि: around
• परि: (Preverb)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• धेहि: place / put
• धेहि: (Main verb)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• एनम्: him (this person)
• एनम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-श्रृङ्खला)

• स्वस्ति: well-being, safety
• स्वस्ति: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: स्वस्ति (अव्यय/निपात)

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनमीवम्: free from disease
• अनमीवम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अन्- + अमीव (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• धेहि: grant / bestow (place)
• धेहि: (Main verb)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic funeral tradition (AV 18)

Devata: Yama (primary); his two dogs (subsidiary guardians)

Chandas: Triṣṭubh-like

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: bhayankara