Adhyaya 60

Verse 1

ईश्वर उवाच । प्रभासक्षेत्रदूतीनां त्रितयं वरवर्णिनि । अथ ते संप्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमनाः प्रिये

ईश्वर म्हणाले— हे वरवर्णिनी प्रिये! आता मी प्रभासक्षेत्राच्या दूतिंच्या त्रयाचे स्पष्ट वर्णन करीत आहे. एकचित्ताने ऐक.

Verse 2

प्रथमा मंगला देवी विशालाक्षी द्वितीयिका । तथा चत्वरदेवी तु तृतीया परिकीर्तिता

पहिली देवी मंगला, दुसरी विशालाक्षी; आणि तिसरी ‘चत्वरदेवी’ म्हणून प्रसिद्ध आहे असे सांगितले आहे.

Verse 3

यथानुक्रमतः पूज्याः शक्तयस्ता वरानने । प्रभासक्षेत्रयात्रायाः फलप्रेप्सुर्नरो यदि

हे वरानने! जर एखादा पुरुष प्रभासक्षेत्र-यात्रेचे फळ मिळवू इच्छित असेल, तर या शक्तींची यथाक्रम पूजा करावी.

Verse 4

देव्युवाच । कस्मिन्स्थाने स्थिता देव दूत्यस्ताः क्षेत्ररक्षिकाः । कस्य ताः कथमाराध्याः कथं पूज्या जगत्पते

देवी म्हणाली—हे जगत्पते! त्या क्षेत्ररक्षिका दूती कोणत्या स्थानी स्थित आहेत? त्या कोणाच्या सेविका आहेत? त्यांची आराधना कशी करावी आणि पूजा कशी करावी?

Verse 5

ईश्वर उवाच । ब्राह्मी तु मंगला प्रोक्ता विशालाक्षी तु वैष्णवी । रौद्रीशक्तिः समाख्याता देवी सा चत्वरप्रिया

ईश्वर म्हणाले—ब्राह्मी शक्तिरूपाने ती ‘मंगला’ म्हणून सांगितली जाते; वैष्णवी शक्तिरूपाने ती ‘विशालाक्षी’ म्हणून प्रसिद्ध आहे. ती ‘रौद्री-शक्ती’ म्हणूनही ख्यात असून, चत्वर (पवित्र चौक) प्रिय मानणारी देवी आहे।

Verse 6

मंगला प्रथमं पूज्या अजादेव्युत्तरे स्थिता । राह्वीशाद्दक्षिणेभागे नातिदूरे वरानने

मंगला प्रथम पूज्य आहे. ती अजादेवीच्या उत्तरेस स्थित आहे; आणि हे वरानने! राह्वीशाच्या दक्षिण भागात, फार दूर नाही.

Verse 7

सोमेश्वरप्रतिष्ठाप्य प्रारब्धे यज्ञकर्मणि । सोमेन तत्र देवानामागता सा दिदृक्षया

सोमेश्वराची प्रतिष्ठा करून यज्ञकर्म सुरू झाले तेव्हा, देवदर्शनाची इच्छा धरून ती देवी सोमासह तेथे आली।

Verse 8

ब्रह्मादीनां च सा यस्मान्मांगल्यं कृतवत्युमे । तस्मात्सा मंगला प्रोक्ता सर्वमांगल्यदायिनी

हे उमे! ब्रह्मा इत्यादी देवांचे तिने मंगल्य केले म्हणून ती ‘मंगला’ म्हणून ओळखली जाते—सर्व मंगल्य देणारी.

Verse 9

तृतीयायां तु या नारी नरो वा पूजयिष्यति । तस्याऽमंगल्यदुःखानि नाशं यास्यंति कृत्स्नशः

तृतीया तिथीस जो स्त्री किंवा पुरुष तिचे पूजन करील, त्याचे सर्व अमंगळ व दुःख पूर्णपणे नष्ट होतील।

Verse 10

दम्पतीभोजनं तत्र फलदानं सकञ्चुकम् । प्रशस्तं पृषदाज्यस्य प्राशनं पापनाशनम्

तेथे दांपत्याला भोजन घालणे व वस्त्रासह फळदान करणे अत्यंत प्रशस्त आहे; तसेच पृषदाज्याचे प्राशन पापनाशक मानले जाते।

Verse 11

इति संक्षेपतः प्रोक्तं महाभाग्यं महोदयम् । मंगलायाश्च माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्

अशा रीतीने संक्षेपाने हे महाभाग्य व महोदय सांगितले—मंगलेचे माहात्म्य, जे सर्व पातकांचा नाश करते।

Verse 60

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मङ्गलामाहात्म्यवर्णनंनाम षष्टितमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीती-साहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात ‘मंगला-माहात्म्य-वर्णन’ नामक साठावा अध्याय समाप्त झाला।