Adhyaya 248

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पूर्वोक्तं ब्रह्मपूजितम् । सरस्वत्यास्तटे संस्थं पर्णादित्यस्य पश्चिमे

ईश्वर म्हणाले—मग, हे महादेवि, पूर्वी सांगितलेल्या ब्रह्मपूजित त्या पुण्यस्थानी जा; ते सरस्वतीच्या तीरावर, पर्णादित्याच्या पश्चिमेस आहे।

Verse 2

तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये । सृजतो ब्रह्मणः पूर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम्

त्याची उत्पत्ती मी सांगतो; हे प्रिये, एकचित्ताने ऐक. पूर्वी सृष्टी रचताना ब्रह्मदेवाने चतुर्विध भूतसमूहाला…

Verse 3

उत्पन्नाद्भुतरूपाढ्या नारी कमललोचना । कंबुग्रीवा सुकेशांता बिंबोष्ठी तनुमध्यमा

तेव्हा अद्भुत रूपवैभवाने युक्त अशी एक नारी प्रकट झाली—कमलनयनी, शंखासारखी ग्रीवा असलेली, सुकेशिनी, बिंबफळासारखे ओठ असलेली आणि सडपातळ कटिवाली।

Verse 4

गंभीरनाभिः सुश्रोणी पीनश्रोणिपयोधरा । पूर्णचन्द्रमुखी सा तु गूढगुल्फा सितानना

तिची नाभी गभीर होती, कटी मनोहर होती; नितंब व स्तन पुष्ट होते; तिचे मुख पूर्णचंद्रासारखे तेजस्वी होते. तिचे घोटे सुगठित आणि मुखमंडल शुभ्र-दीप्त होते।

Verse 5

न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च पन्नगी । यादृग्रूपा वरारोहा तादृशी सा व्यजायत

ती न देवी होती, न गंधर्वी, न असुरी, न नागकन्या. ज्या रूपाची परमसुंदर अशी कल्पना होऊ शकते, तशीच ती श्रेष्ठ स्त्री जन्मास आली।

Verse 6

तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नां ब्रह्मा कामवशोऽभवत् । अथ तां प्रार्थयामास रत्यर्थं वरवर्णिनि

तिचे रूपसौंदर्य पाहून ब्रह्मा कामाच्या अधीन झाले. मग, हे सुंदरवर्णे, रतीसाठी त्यांनी तिची याचना केली।

Verse 7

अथ प्रार्थयतस्तस्य न्यपतत्पंचमं शिरः । खररूपं महादेवि तेन पापेन तत्क्षणात्

तो याचना करीत असतानाच त्याचे पाचवे शिर खाली पडले. हे महादेवी, त्या पापामुळे ते तत्क्षणी गाढवाच्या रूपात झाले।

Verse 8

ततो ज्ञात्वा महत्पापं दुहितुः कामसंभवम् । घृणया परया युक्तः प्रभासं क्षेत्रमागतः

तेव्हा स्वतःच्या कन्येविषयी कामातून उत्पन्न झालेले महापाप जाणून, पराकोटीच्या पश्चात्तापाने युक्त होऊन तो पवित्र प्रभास-क्षेत्री आला।

Verse 9

न कायस्य यतः शुद्धिर्विना तीर्थावगाहनात् । स स्नातः सलिले पुण्ये सरस्वत्या वरानने

कारण तीर्थात अवगाहन केल्याविना देहाची शुद्धी होत नाही; म्हणून, हे सुंदरी, तो सरस्वतीच्या पुण्य जलात स्नानास उतरला।

Verse 10

लिंगं संस्थापयामास देवदेवस्य शूलिनः । ततो विकल्मषो भूत्वा जगाम स्वगृहं पुनः

त्याने देवाधिदेव शूलधारी महादेवांचे लिंग प्रतिष्ठापित केले; मग कल्मषरहित होऊन तो पुन्हा आपल्या घरी परतला।

Verse 11

स्नात्वा सारस्वते तोये यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

सारस्वत तीर्थजलात स्नान करून जो त्या लिंगाचे दर्शन करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन ब्रह्मलोकी गौरव पावतो।

Verse 12

चैत्रे शुक्लचतुर्दश्यां यस्तं पश्यति मानवः । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

चैत्र महिन्यात शुक्ल चतुर्दशीला जो मनुष्य त्याचे (त्या लिंगाचे) दर्शन करतो, तो त्या परम धामास जातो जिथे भगवान महेश्वर वास करतात।

Verse 248

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एक्याऐंशीसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा २४८वा अध्याय समाप्त झाला।