Adhyaya 25

Verse 1

इंद्रद्युम्न उवाच । कथयस्व मुनिश्रेष्ठ किंचित्कौतूहलं मम । पुण्यं पवित्रं पापघ्नं तीर्थं तु वद विस्तरात्

इंद्रद्युम्न म्हणाले—हे मुनिश्रेष्ठ, माझ्या मनात थोडे कौतूहल आहे; पुण्यदायक, पवित्र व पापहारी अशा त्या तीर्थाचे सविस्तर वर्णन करा।

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । मथुरा द्वारकाऽयोध्या कलिकाले पुरीत्रयम् । धर्मार्थकामदं भूप मोक्षदं हरिवल्लभम्

मार्कंडेय म्हणाले—कलियुगात मथुरा, द्वारका आणि अयोध्या या तीन महान पुर्या आहेत. हे राजन्! त्या धर्म-अर्थ-काम देतात आणि हरिप्रिया असल्याने मोक्षही प्रदान करतात.

Verse 3

मधुरायां तु कालिंदी गोमती कृष्णसन्निधौ । अयोध्यायां तु सरयूर्मुक्तिदा सेविता सदा

मथुरेत कालिंदी (यमुना) आहे आणि द्वारकेत कृष्णसन्निधीत गोमती आहे. अयोध्येत सरयू सदा सेविली जाते; ती मुक्तिदायिनी आहे.

Verse 4

द्रारवत्यामयोध्यायां कृष्णं रामं शुभप्रदम् । मथुरायां हरिं विष्णुं स्मृत्वा मुक्तिमवाप्नुयात्

द्वारवती (द्वारका) व अयोध्येत शुभप्रद कृष्ण-रामांचे स्मरण करून, आणि मथुरेत हरि-विष्णूचे स्मरण केल्यास मनुष्य मुक्ती प्राप्त करतो.

Verse 5

धन्या सा मथुरा लोके यत्र जातो हरिः स्वयम् । द्वारका सफला लोके क्रीडितं यत्र विष्णुना

या लोकी मथुरा धन्य आहे, जिथे स्वयं हरि जन्मला. या लोकी द्वारका सफल आहे, जिथे विष्णूंनी दिव्य क्रीडा (लीला) केली.

Verse 6

धन्यानामपि सा पूज्या अयोध्या सर्वकामदा । या स्वयं रामदेवेन पालिता धर्मबुद्धिना

धन्यांमध्येही अयोध्या पूज्य आहे; ती सर्वकामदा आहे. कारण धर्मबुद्धी असलेल्या श्रीरामदेवांनीच तिचे पालन व रक्षण केले.

Verse 7

यद्ददाति फलं काशी सेविता कल्पसंख्यया । कला ददाति मथुरा वासरेणापि तत्फलम्

काशीची कल्पसंख्येने सेवा केल्यास जे फळ मिळते, तेच फळ मथुरा कलामात्राने देते; अगदी एका दिवसातही तेच पुण्य प्रदान करते।

Verse 8

मन्वंतरसहस्रे तु प्रयागे यत्फलं भवेत् । निमिषार्द्धेन वसतां द्वारकायां तु तत्फलम्

प्रयागात सहस्र मन्वंतर राहिल्यास जे फळ मिळते, तेच फळ द्वारकेत वसणाऱ्यांना केवळ अर्ध्या निमिषात प्राप्त होते।

Verse 9

प्रभासे च कुरुक्षेत्रे यत्फलं वत्सरैः शतैः । वसतां निमिषार्द्धेन ह्ययोध्यायां च तद्भवेत्

प्रभास व कुरुक्षेत्र येथे शंभर वर्षांत जे पुण्यफळ मिळते, तेच फळ अयोध्येत केवळ अर्ध्या निमिषाच्या निवासाने प्राप्त होते।

Verse 10

अयोध्याधिपतिं रामं मथुरायां तु केशवम् । द्वारकावासिनं कृष्णं कीर्तनं चापि दुर्ल्लभम्

अयोध्याधिपती राम, मथुरेतील केशव आणि द्वारकेत वसणारा कृष्ण—यांचे कीर्तन करणेही दुर्लभ आहे।

Verse 11

मथुराकीर्तनेनापि श्रवणाद्द्वारकापुरः । अयोध्यादर्शनेनापि त्रिशुद्धं च पदं व्रजेत्

मथुरेचे कीर्तन केल्याने, द्वारकापुरीचे माहात्म्य ऐकल्याने, आणि अयोध्येचे दर्शन घेतल्याने—त्रिशुद्ध पद प्राप्त होते।

Verse 12

कृष्णं स्वयंभुवं देवं द्वारका त्रिदिवोपमा । श्रुता चाप्यथवा दृष्टा कुरुते जन्मसंक्षयम्

त्रिदिवासारखी द्वारका, जिथे स्वयंभू देव श्रीकृष्ण विराजमान आहेत। तिचे केवळ श्रवण किंवा दर्शनही पुनर्जन्माची परंपरा क्षीण करते।

Verse 13

श्रुताभिलिखिता दृष्टा ह्ययोध्या मथुरापुरी । पापं हरति कल्पोत्थं द्वारका च तृतीयका

अयोध्या व मथुरापुरी—श्रवण, लेखन किंवा दर्शन यांपैकी कशानेही—कल्पोत्पन्न पाप हरतात; आणि त्यांच्याइतकीच तृतीय पुण्यनगरी द्वारका आहे।

Verse 14

कृष्णं विष्णुं हरिं देवं विश्रांतं च कलौ स्मृतम् । द्वादश्यां जागरे रात्रावश्वमेधायुतं फलम्

कलियुगात येथे ‘विश्रांत’ असे स्मरले जाणारे भगवान कृष्ण—विष्णु, हरि, प्रभु—यांचे स्मरण करून द्वादशीच्या रात्री जागरण केल्यास दहा हजार अश्वमेधांचे फळ मिळते।

Verse 15

बालक्रीडनकं स्थानं ये स्मरंति दिनेदिने । स्वर्णशैलपदं नृणां जायते राजसत्तम

हे राजसत्तम! जे लोक दररोज प्रभूच्या बालक्रीडास्थानाचे स्मरण करतात, त्यांना ‘स्वर्णशैल’ पद/धामाची प्राप्ती होते।

Verse 16

धन्यास्ते मानवा लोके कलिकाले नरोत्तम । प्लवनं सिंधुतोयेन गोमत्यां यैर्नरैः कृतम्

हे नरोत्तम! कलिकाळात या लोकी ते मनुष्य धन्य आहेत, ज्यांनी सिंधुजलाने (समुद्रजलाने) युक्त गोमतीत प्लवन/स्नानक्रीडा केली आहे।

Verse 17

पश्चिमाशां नरः स्नात्वा कृत्वा वै करसंपुटम् । द्वारकां ये स्मरिष्यंति तेषां कोटिगुणं फलम्

पश्चिम दिशेकडे स्नान करून आणि कर-संपुट (अंजली) करून जे द्वारकेचे स्मरण करतात, त्यांना कोटीगुण पुण्यफल प्राप्त होते।

Verse 18

मनसा चिन्तयेद्यो वै कलौ द्वारवतीं पुरीम् । कपिलाऽयुतपुण्यं च लभते हेलया नरः

कलियुगात जो मनाने द्वारवती पुरी (द्वारका)चे चिंतन करतो, तो पुरुष सहजपणे—जणू प्रयत्नाविना—दहा हजार कपिला गायी दान केल्याएवढे पुण्य मिळवतो।

Verse 19

गंगासागरजं पुण्यं गंगाद्वारभवं तथा । कलौ द्वारवतीं गत्वा प्राप्नोति मनुजाधिप

हे मनुजाधिप! कलियुगात द्वारवती (द्वारका) येथे गेल्यास मनुष्याला गंगासागराचे तसेच गंगाद्वार (हरिद्वार)चेही पुण्य प्राप्त होते।

Verse 20

सप्तकल्पस्मरो भूप मार्कण्डेयः स्मराम्यहम् । समाना वाऽधिका वापि द्वारवत्या न कापि पूः

हे भूप! मी सप्तकल्प-स्मर मार्कण्डेय आहे; मी सांगतो—द्वारवतीस सम किंवा तिच्याहून अधिक अशी कोणतीही पुरी कुठेही नाही।

Verse 21

दुर्वाससा समो धन्यो नास्ति नाप्यधिको नृप । भाषाबंधं येन कृत्वा द्वारकायां धृतो हरिः

हे नृप! दुर्वासासारखा धन्य कोणी नाही, आणि त्याहून अधिकही नाही; कारण त्याने वचनबंधन करून हरिला द्वारकेत धरून ठेवले।

Verse 22

मा काशीं मा कुरुक्षेत्रं प्रभासं मा च पुष्करम् । द्वारकां गच्छ राजर्षे पश्य कृष्णमुखं शुभम्

काशी नव्हे, कुरुक्षेत्र नव्हे, प्रभास नव्हे, पुष्करही नव्हे—हे राजर्षे! द्वारकेस जा आणि श्रीकृष्णाचे शुभ मुख दर्शन घे।

Verse 23

अश्वमेधसहस्रं तु राजसूयशतं कलौ । पदेपदे च लभते द्वारकां याति यो नरः

कलियुगात जो मनुष्य द्वारकेस जातो, तो प्रत्येक पावलागणिक सहस्र अश्वमेध व शत राजसूय यज्ञांचे पुण्य मिळवितो।

Verse 24

सफलं जीवितं तेषां कलौ नृपवरोत्तम ये । षां न स्खलितं चित्तं द्वारकां प्रति गच्छताम्

हे नृपश्रेष्ठ! कलियुगात ज्यांचे चित्त द्वारकेकडे जाताना कधीही ढळत नाही, त्यांचेच जीवन खरे सफल ठरते।

Verse 25

माता च पुत्रिणी तेन पिता चैव पितामहाः । पिंडदानं कृतं येन गोमत्यां कृष्णसन्निधौ

जो गोमतीतीरी श्रीकृष्णसन्निधीत पिंडदान करतो, त्याने माता पुत्रवती धन्य होते; तसेच पिता व पितामहादि पूर्वजही तृप्त होतात।

Verse 26

गोपीचन्दनमुद्रां तु कृत्वा भ्रमति भूतले । सोऽपि देशो भवेत्पूतः कि पुनर्यत्र संस्थितम्

जो गोपीचंदनाची मुद्रा धारण करून भूमंडळी फिरतो, तो ज्या देशी जातो तो देशही पवित्र होतो; मग जिथे तो भक्तिभावाने स्थिर होऊन धारण करतो, तिथे किती अधिक!

Verse 27

द्वारकायां समुद्भूतां तुलसीं कृष्णसेविताम् । नित्यं बिभर्ति शिरसा स भवेत्त्रिदशाधिपः

जो द्वारकेत उत्पन्न झालेली व श्रीकृष्णसेवित तुळस नित्य मस्तकी धारण करतो, तो देवांमध्ये अधिपती होतो.

Verse 28

दैत्यारेर्भगवत्तिथिश्च विजया नीरं च गगोद्भवं नित्यंकाशिपुरी तथैव तुलसी धात्रीफलं वल्लभम्

दैत्यारि भगवंताची पवित्र तिथी, विजयापर्व व स्वर्गोद्भव गंगेचे जल प्रिय आहे; नित्य पावन काशीपुरी तसेच तुळस व धात्रीफळ (आवळा)ही प्रभूस अत्यंत प्रिय आहेत.

Verse 29

शास्त्रं भागवतं तथा च दयितं रामायणं द्वारका पुण्यं मालतिसम्भवं सुदयितं गीतं कृतं जागरम्

भागवत-शास्त्र प्रिय आहे आणि रामायणही प्रिय आहे; द्वारका पुण्यधाम आहे. भक्तिगीत व जागरण अत्यंत प्रिय आहेत, तसेच मालतीपासून उत्पन्न सुगंधी अर्पणही परम प्रिय आहे.

Verse 30

गृहे यस्य सदा तिष्ठेद्गोपीचन्दनमृत्तिका । द्वारका तिष्ठते तत्र कृष्णेन सहिता कलौ

ज्याच्या घरी गोपीचंदनाची मृत्तिका सदैव असते, कलियुगात त्या ठिकाणी श्रीकृष्णासह द्वारका वास करते.

Verse 31

कृतघ्नो वाऽथ गोघ्नोऽपि हैतुकः कृत्स्नपापकृत् । गोपीचन्दनसंपर्कात्पूतो भवति तत्क्षणात्

कृतघ्न असो वा गोघ्नही असो, अथवा सर्व पाप करणारा असला तरी—गोपीचंदनाच्या स्पर्शाने तो तत्क्षणी पवित्र होतो.

Verse 32

गोपीचन्दनखंडं तु यो ददातीह वैष्णवे । कुलमेकोत्तरं तेन शतं तारितमेव वा

जो येथे वैष्णवाला गोपीचंदनाचा एक खंड दान देतो, त्या पुण्याने त्याच्या कुलातील एकशे एक जण निश्चयाने तरून जातात।

Verse 33

द्वारकासम्भवा भूप तुलसी यस्य मंदिरे । तस्य वैवस्वतो नित्यं बिभेति सह किंकरैः

हे राजन्, ज्याच्या घरात द्वारकेपासून उत्पन्न झालेली तुळशी असते, त्याला वैवस्वत यम आपल्या किंकरांसह सदैव भय मानतो।

Verse 34

द्वारकासंभवा मृत्स्ना तुलसीकृष्णकीर्तनम् । क्रतुकोटिशतं पुण्यं कथितं व्याससूनुना

द्वारकेची पवित्र मृत्तिका, तुळशी आणि कृष्णकीर्तन—यांचे पुण्य व्यासपुत्राने कोट्यवधी यज्ञांच्या शतगुणासमान सांगितले आहे।

Verse 35

आलोड्य सर्वशास्त्राणि पुराणानि पुनःपुनः । मया दृष्टा महीपाल न द्वारकासमा पुरी

हे महीपाल, मी सर्व शास्त्रे व पुराणे पुन्हा पुन्हा मंथन करून पाहिली; द्वारकेसारखी दुसरी कोणतीही पुरी नाही।

Verse 36

द्वारकागमनं येन कृतं कृष्णस्य कीर्तनम् । स्नातं तीर्थसहस्रैस्तु तेनेष्टं क्रतुकोटिभिः

ज्याने द्वारकेस जाऊन कृष्णकीर्तन केले, त्याने जणू हजारो तीर्थांत स्नान केले आणि जणू कोट्यवधी यज्ञ केले।

Verse 37

इद्रियाणां तु दमनं किं करिष्यति देहिनाम् । सांख्यमध्ययनं चापि द्वारकां गच्छते न चेत्

जर मनुष्य द्वारकेला जात नसेल, तर इंद्रियदमन आणि सांख्यशास्त्राचा अभ्यास करून काय उपयोग?

Verse 38

पशवस्ते न सन्देहो गर्दभेन समा जनाः । दृष्टं कृष्णमुखं यैर्न गत्वा द्वारवतीं पुरीम्

यात शंका नाही की ते लोक पशू आणि गाढवांसमान आहेत, ज्यांनी द्वारका पुरीला जाऊन श्रीकृष्णाचे मुख पाहिले नाही.

Verse 39

कृतकृत्यास्तु ते धन्या द्वादश्यां जागरे हरेः । कृत्वा जागरणं भक्त्या नृत्यमाना मुहुर्मुहुः

ते लोक धन्य आणि कृतकृत्य आहेत, जे द्वादशीच्या दिवशी श्रीहरीसाठी जागरण करतात आणि भक्तीभावाने वारंवार नृत्य करतात.

Verse 40

कृष्णालयं तु यो गत्वा गोमत्यां पिंडपातनम् । करोति शक्त्या दानं च मुक्तास्तस्य पितामहाः

जो मनुष्य कृष्णालयात (द्वारकेत) जाऊन गोमती नदीत पिंडदान करतो आणि आपल्या शक्तीनुसार दान देतो, त्याचे पूर्वज मुक्त होतात.

Verse 41

प्रेतत्वं च पिशा चत्वं न भवेत्तस्य देहिनः । जन्मजन्मनि राजेंद्र यो गतो द्वारकां पुरीम्

हे राजेंद्र! जो मनुष्य द्वारका पुरीला गेला आहे, त्याला जन्मोजन्मी कधीही प्रेतत्व किंवा पिशाचत्व प्राप्त होत नाही.

Verse 42

अनशनेन यत्पुण्यं प्रयागे त्यजतस्तनुम् । द्वादश्यां निमिषार्द्धेन तत्फलं कृष्णसन्निधौ

प्रयागी द्वादशीला उपवास करून देहत्याग केल्याने जे पुण्य मिळते, तेच फळ श्रीकृष्णसन्निधानी अर्ध्या निमिषातच प्राप्त होते।

Verse 43

सूर्यग्रहे गवां कोटिं दत्त्वा यत्फलमाप्नुयात् । तत्फलं कलिकाले तु द्वारवत्यां दिनेदिने

सूर्यग्रहणकाळी कोटी गायी दान दिल्याने जे फळ मिळते, तेच फळ कलियुगात द्वारवती (द्वारका) येथे दिनोदिन प्राप्त होते।

Verse 44

कोटिभारं सुवर्णस्य ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः । दत्त्वा यत्फलमाप्नोति तत्फलं कृष्णदर्शने

चंद्र वा सूर्यग्रहणकाळी कोटीभार सुवर्ण दान केल्याने जे पुण्यफळ मिळते, तेच फळ द्वारकेत श्रीकृष्णदर्शनानेच प्राप्त होते।

Verse 45

दोलासंस्थं च ये कृष्णं पश्यंति मधुमाधवे । तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च मातामहपितामहाः

जे मधुसूदन-माधव श्रीकृष्णाला दोलायमान झुल्यावर विराजमान पाहतात, त्यांच्या पुत्र-पौत्रांसह मातामह-पितामहही त्या पुण्याने उद्धरित होतात।

Verse 46

श्वशुराद्याः सभृत्याश्च पशवश्च नरोत्तम । क्रीडंति विष्णुना सार्द्धं यावदाभूतसंप्लवम्

हे नरोत्तम! श्वशुरादी आप्त, सेवकवर्ग आणि पशुसुद्धा विष्णूसह क्रीडा करीत, भूतसंप्लव (प्रलय) येईपर्यंत त्यांच्या सान्निध्यात राहतात।

Verse 47

या काचिद्द्वादशी भूप जायते कृष्णसन्निधौ । पश्यामि नांतरं किञ्चित्कलिकाले विशेषतः

हे राजन्! श्रीकृष्णाच्या सान्निध्यात जी कोणतीही द्वादशी येते, तिच्यासमान दुसरे व्रत मला दिसत नाही—विशेषतः कलियुगात।

Verse 48

कृष्णस्य सन्निधौ नित्यं वासरा द्वादशीसमाः । युगादिभिः समाः सर्वे नित्यं कृष्णस्य सन्निधौ

कृष्णाच्या नित्य सान्निध्यात प्रत्येक दिवस द्वादशीसमान असतो; तसेच युगारंभादि सर्व पवित्र काळही तेथेच, कृष्णाजवळ, सदैव उपस्थित असतात।

Verse 49

कलौ द्वारवती सेव्या ज्ञात्वा पुण्यं विशेषतः । षटपुर्यश्चैव सुलभा दुर्ल्लभा द्वारका कलौ

कलियुगात तिचे विशेष पुण्य जाणून द्वारवती (द्वारका)ची सेवा-भक्ती करावी. षट्पुरी सुलभ असल्या तरी कलियुगात द्वारका दुर्लभ आहे।

Verse 50

स्मरणात्कीर्तनाद्यस्माद्भुक्तिमुक्ती सदा नृणाम् । दुर्वाससा तु ऋषिणा रक्षिता तिष्ठते पुरी

हिचे स्मरण व कीर्तन केल्याने मनुष्यांना सदैव भुक्ती व मुक्ती—दोन्ही मिळतात; म्हणून दुर्वासा ऋषींनी रक्षित ही पुरी टिकून आहे।

Verse 51

कलौ न शक्यते गंतुं विना कृष्णप्रसादतः । कृष्णस्य दर्शनं कर्तुं यान्ति रुद्रादयः सुराः

कलियुगात कृष्णकृपे शिवाय तेथे जाणे शक्य नाही. कृष्णदर्शनासाठी रुद्रादि देवही तेथे येतात।

Verse 52

त्रिकालं जगतीनाथ रुक्मिणीदर्शनाय च । सफला भारती तस्य कृष्णकृष्णेति या वदेत्

हे जगन्नाथ! त्रिकाळी आणि रुक्मिणी-दर्शनासाठी जो ‘कृष्ण, कृष्ण’ असे म्हणतो, त्याची वाणी निश्चयच सफल होते.

Verse 53

द्वारका यायिनं दृष्ट्वा गायंति दिविसंस्थिताः । नरकात्पितरो मुक्ताः प्रचलंति हसंति च

द्वारकेकडे जाणारा यात्रेकरू पाहताच स्वर्गस्थ आनंदाने गातात; आणि नरकातून मुक्त झालेले पितर नाचत-हसत फिरतात.

Verse 54

गोप्यं यत्पातकं पुंसां गोमती तद्व्यपोहति । स्मरणात्कीर्त्तनाद्वापि किं पुनः प्लवने कृते

माणसांचे जे काही गुप्त पाप असते ते गोमती दूर करते. स्मरण वा कीर्तनानेच फल मिळते, तर स्नान-डुबकीने किती अधिक!

Verse 55

रुक्मिणीसहितं देवं शंखोद्धारे च शंखिनम् । पिंडारके चतुर्बाहुं दृष्ट्वाऽन्यैः किं करिष्यति

रुक्मिणीसहित देवाचे, शंखोद्धार येथे शंखधारीचे, आणि पिंडारक येथे चतुर्भुजाचे दर्शन झाल्यावर मग इतर साधने वा तीर्थे कशाला?

Verse 56

रुक्मिणी देवकीपुत्रश्चक्रतीर्थं च गोमती । गोपीनां चंदनं लोके तुलसी दुर्लभा कलौ

रुक्मिणी, देवकीपुत्र (कृष्ण), चक्रतीर्थ आणि गोमती—हे सर्व प्रसिद्ध आहेत. कलियुगात जगात गोपींचे चंदन व तुळस दुर्मिळ आहेत.

Verse 57

दुर्लभास्ते सुता ज्ञेया धरणीपापनाशकाः । गयां गत्वा तु ये पिंडं द्वारकां कृष्णदर्शनम् । करिष्यंति कलौ प्राप्ते वंजुलीसमुपोषणम्

ते पुत्र अत्यंत दुर्लभ आहेत—त्यांना पृथ्वीवरील पापांचा नाश करणारे समजा—जे प्राप्त कलियुगात गया येथे जाऊन पिंडदान करतील, नंतर द्वारकेस जाऊन श्रीकृष्णदर्शन घेतील आणि वंजुली-व्रताचा उपवास करतील।

Verse 58

समं पुण्यफलं तेषां वंजुली द्वारका समा । येन न्यूना नाधिकाऽपि कथितं विष्णुना स्वयम्

त्यांचे पुण्यफळ समच आहे; वंजुली द्वारकेस सम आहे। ना कमी, ना अधिक—असे स्वयं विष्णूंनी सांगितले आहे।

Verse 59

वंजुली चाधिकां राजञ्छृणु वक्ष्यामि कारणम् । द्वादश्यामुपवासेन द्वादश्यां पारणेन तु । प्राप्यते हेलया चैव तद्विष्णोः परमं पदम्

आणि वंजुली तर अधिक श्रेष्ठ आहे, हे राजन्—कारण ऐका, मी सांगतो। द्वादशीला उपवास करून आणि द्वादशीलाच पारणे केल्याने, अगदी सहजतेने केले तरी, विष्णूचे परम पद प्राप्त होते।

Verse 60

गृहेषु वसतां तीर्थं गृहेषु वसतां तपः । गृहेषु वसतां मोक्षो वंजुलीसमुपोषणात्

जे घरी राहतात, त्यांच्यासाठी वंजुली-पालनच तीर्थ आहे; त्यांच्यासाठी तेच तप आहे; आणि त्यांच्यासाठी तेच मोक्ष आहे—वंजुलीसमुपोषणामुळे।

Verse 61

वंजुली द्वारका गंगा गया गोविंदकीर्त्तनम् । गोमती गोकुलं गीता दुर्ल्लभं गोपिचन्दनम्

वंजुली, द्वारका, गंगा, गया, गोविंदकीर्तन, गोमती, गोकुळ, गीता आणि दुर्लभ गोपीचंदन—हे सर्व परम पुण्यदायक मानले गेले आहेत।

Verse 62

एतच्छृणोति यो भक्त्या कृत्वा मनसि केशवम् । अश्वमेधसहस्रस्य फलमाप्नोति मानवः

जो भक्तीने हे श्रवण करतो व मनात केशवाचे स्मरण ठेवतो, तो मनुष्य सहस्र अश्वमेध यज्ञांचे फळ प्राप्त करतो।

Verse 63

श्रोष्यंति जागरे ये वै माहात्म्यं केशवस्य च । सर्वपापविनिर्मुक्ताः पदं यास्यंति वैष्णवम्

जे जागरणात केशवाचे माहात्म्य ऐकतात, ते सर्व पापांतून मुक्त होऊन वैष्णव पद (धाम) प्राप्त करतात।

Verse 64

पठिष्यंति नरा नित्यं ये वै श्रोप्यंति भक्तितः । तुलापुरुषदानस्य फलं ते प्राप्नुवंति हि

जे नित्य पाठ करतात आणि जे भक्तीने श्रवण करतात—ते नक्कीच तुलापुरुषदानाचे फळ प्राप्त करतात।

Verse 65

कृष्णजागरणे दानं यच्चाल्पमपि दीयते । सर्वं कोटिगुणं ज्ञेयमित्याहुः कवयो नृप

हे नृपा! कृष्ण-जागरणात दिलेले दान जरी अल्प असले तरी ते सर्व कोटिगुण फलदायी होते—असे कवि-ऋषी सांगतात।

Verse 66

मानकूटं तुलाकूटं कन्याहयगवां क्रयात् । तत्सर्वं विलयं याति द्वादश्यां जागरे कृते

मापात कपट, तोलात कपट, तसेच कन्या, घोडे व गायी यांच्या क्रय-विक्रयातून झालेला दोष—द्वादशीचे जागरण केल्यास ते सर्व नष्ट होते।