Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

पूजयैतन्महाभागे शिवलिंगं सुपावनम् । त्वद्भक्त्या धरणीपृष्ठान्निःसृतं कामदं महत्

Transliteration

pūjayaitanmahābhāge śivaliṃgaṃ supāvanam | tvadbhaktyā dharaṇīpṛṣṭhānniḥsṛtaṃ kāmadaṃ mahat

Translation

हे महाभागे! या परम पावन शिवलिंगाची पूजा कर. तुझ्या भक्तीने हे भूमीच्या पृष्ठातून प्रकट झाले आहे—महान व मनोकामना पूर्ण करणारे.

Word by Word

• पूजय: worship
• पूजय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• एतत्: this
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• महाभागे: O fortunate one
• महाभागे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/स्त्री (सम्बोधन-प्रयोगे), सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य)

• शिवलिङ्गम्: Śiva-liṅga
• शिवलिङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (शिवस्य लिङ्गम्)

• सुपावनम्: very purifying
• सुपावनम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + पावन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (शिवलिङ्गस्य)

• त्वद्भक्त्या: by your devotion
• त्वद्भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; तत्पुरुषः (त्वया सह/त्वस्य भक्ति)

• धरणीपृष्ठात्: from the earth’s surface
• धरणीपृष्ठात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; तत्पुरुषः (धरण्याः पृष्ठात्)

• निःसृतम्: emerged
• निःसृतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निः (उपसर्ग) + सृ (धातु) → निःसृत (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (having emerged)

• कामदम्: wish-granting
• कामदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काम (प्रातिपदिक) + द (धातु) → द (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (कामं ददाति इति)

• महत्: great
• महत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Aśarīriṇī Vāk (bodiless voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pārtheśvara (liṅga) at Arbuda

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A fortunate woman addressed as ‘mahābhāgā’; and the king (‘mahīpate’) as frame-listener

Visual Art Cues

Scene: A radiant Śiva-liṅga newly emerged from the earth’s surface, surrounded by awe-struck devotees; the atmosphere is sanctified, with subtle divine light and signs of purity.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Aśarīriṇī Vāk (bodiless voice)
• Pārthā (implied addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti is portrayed as creative and consecrating: devotion brings forth the divine presence, and worship of that presence becomes a source of purity and fulfillment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Pārtheśvara Śiva-liṅga site in Arbuda, identified as supremely purifying and wish-granting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā (worship) of the manifested Śiva-liṅga; the verse explicitly commands liṅga-pūjā.