Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

उद्भिद्य धरणीपृष्ठं सहसा लिंगमुत्थितम् । एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी

Transliteration

udbhidya dharaṇīpṛṣṭhaṃ sahasā liṃgamutthitam | etasminneva kāle tu vāguvācāśarīriṇī

Translation

धरणीचा पृष्ठभाग फोडून सहसा एक लिंग प्रकट झाले; त्याच वेळी एक अशरीरी वाणी बोलली।

Word by Word

• उद्भिद्य: having burst/split
• उद्भिद्य: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग) + भिद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having split/broken forth)

• धरणीपृष्ठम्: the surface of the earth
• धरणीपृष्ठम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (धरण्याः पृष्ठम्)

• सहसा: suddenly
• सहसा: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (suddenly/forcibly)

• लिङ्गम्: (Śiva-)liṅga
• लिङ्गम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उत्थितम्: arisen
• उत्थितम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: उत् (उपसर्ग) + स्था (धातु) → उत्थित (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (risen/arisen)

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• एव: indeed/just
• एव: Adverbial (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis)

• काले: at the time
• काले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• तु: but/and then
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrast)

• वाक्: a voice/speech
• वाक्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said/spoke
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• अशरीरिणी: bodiless
• अशरीरिणी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + शरीरिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (शरीरं नास्ति यस्याः)

Speaker

Pulastya (narration); the next line introduces an aśarīriṇī vāk (bodiless voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pārtheśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: The earth splits and a radiant liṅga rises suddenly; dust and light swirl; Pārthā remains in devotion; an unseen voice resonates from the sky.

Characters & Entities

• Pulastya
• Śiva-liṅga
• Aśarīriṇī Vāk (bodiless voice)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s sanctity is validated by divine manifestation—Śiva’s liṅga arises, and a heavenly voice confirms the event.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Pārtheśvara locale in Arbuda where the liṅga emerges from the earth.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it narrates the miraculous appearance preceding instruction.