Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
अथ तानाह्वयामाम तत्क्षणात्त्रिपुरांतकः । संप्राह चविषण्णास्यः कृतांजलिपुटान्स्थितान्
Transliteration
atha tānāhvayāmāma tatkṣaṇāttripurāṃtakaḥ | saṃprāha caviṣaṇṇāsyaḥ kṛtāṃjalipuṭānsthitān
Translation
तेव्हा त्रिपुरांतकाने तत्क्षणी त्यांना बोलाविले आणि विषण्ण मुखाने, हात जोडून उभ्या असलेल्या त्यांना संबोधून म्हणाला.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; सर्वनाम
आह्वयामlet me call (summon)
आह्वयाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√ह्वे (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; धातु: आह्वे—‘आह्वाने’; (पाठान्तर/प्रयोगः: ‘आह्वयाम’ = ‘let me call’)
आमindeed
आम:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआम् (अव्यय)
Formअव्यय; अनुमोदन/निश्चयार्थ (indeed/yes)
तत्क्षणात्immediately
तत्क्षणात्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतत् (सर्वनाम) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पञ्चमी-एकवचन-रूपेण अव्ययार्थ (immediately/from that moment)
त्रिपुरान्तकःTripurāntaka (Śiva, destroyer of Tripura)
त्रिपुरान्तकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिपुर (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (त्रिपुरस्य अन्तकः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
संप्राहsaid
संप्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र√अह्/आह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: आह्—‘कथने’ (सम्प्राह = ‘said’)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
विषण्ण-आस्यःwhose face was dejected
विषण्ण-आस्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविषण्ण (कृदन्त; वि√सद्/षद् भावे) + आस्य (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (विषण्णम् आस्यम् यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृत-अञ्जलि-पुटान्with folded hands
कृत-अञ्जलि-पुटान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; कृ धातु) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कृतः अञ्जलि-पुटः येषाम्/तान्); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘hands folded (in reverence)’
स्थितान्standing
स्थितान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Speaker
Narrator (introducing Tripurāntaka/Śiva’s speech)
Visual Art Cues
Scene: Tripurāntaka summons the devas; they stand close with folded hands, faces lowered, sorrow visible; the Lord prepares to speak.
Characters & Entities
T
Tripurāntaka (Śiva)D
DevasFAQs
In crisis, divine grace begins with humility—approaching the Lord with reverence and surrender.
Not specified in this verse; it frames Śiva’s intervention within the broader tīrtha narrative.
None explicitly, though añjali (folded hands) indicates the devotional posture of prayer.