Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65
Devanagari script
ततस्ते राक्षसाः शेषाः समंतात्तं महीपतिम् । परिवार्य महावृक्षैर्जघ्नुः पाषाणवृष्टिभिः
Transliteration
tataste rākṣasāḥ śeṣāḥ samaṃtāttaṃ mahīpatim | parivārya mahāvṛkṣairjaghnuḥ pāṣāṇavṛṣṭibhiḥ
Translation
मग उरलेले राक्षस सर्व बाजूंनी त्या राजाला घेरून महावृक्ष फेकून व दगडांची वर्षा करून त्याच्यावर प्रहार करू लागले।
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)
राक्षसाःrākṣasas
राक्षसाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)
शेषाःremaining
शेषाः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)
समन्तात्from all sides
समन्तात्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्गे (masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (singular)
महीपतिम्the king
महीपतिम्:
Karma (Object apposition/कर्म-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootमही + पति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, पुल्लिङ्गे (masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (singular)
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
Sambandha (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootपरि-√वृ (धातु) → परिवार्य (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (prior action)
महावृक्षैःwith huge trees
महावृक्षैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहा + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘great trees’), पुल्लिङ्गे (masculine), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम् (plural)
जघ्नुःthey struck/killed
जघ्नुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (plural), परस्मैपदम् (Parasmaipada)
पाषाणवृष्टिभिःwith showers of stones
पाषाणवृष्टिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाषाण + वृष्टि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘stone-rain’), स्त्रीलिङ्गे (feminine), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम् (plural)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not stated in snippet)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: dvija-sattama (contextual addressee)
Visual Art Cues
Scene: Rākṣasas encircle the king; uprooted trees are swung like clubs; stones rain down in an arc, creating a chaotic ring around the central, steadfast ruler.
Characters & Entities
R
RākṣasaM
Mahīpati (king)FAQs
Adharma often retaliates collectively; steadfastness in protecting order is a hallmark of righteous kingship.
Not explicitly named in this verse.
None.