Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 57

Devanagari script

ततं वीणादिकं वाद्यं कांस्यतालादिकं घनम् । वंशादिकं तु वादित्रं तोमरादिकनामकम्

Transliteration

tataṃ vīṇādikaṃ vādyaṃ kāṃsyatālādikaṃ ghanam | vaṃśādikaṃ tu vāditraṃ tomarādikanāmakam

Translation

तेथे वीणा इत्यादी तंत्रीवाद्य, कांस्य-ताल इत्यादी घनवाद्य, वंशी इत्यादी वायुवाद्य, तसेच तोमर इत्यादी नावांनी प्रसिद्ध वाद्येही होती।

Word by Word

• ततम्: stringed (stretched)
• ततम्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; वाद्यम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• वीणादिकम्: such as the vīṇā
• वीणादिकम्: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वीणा + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (वीणा-आदि = 'vīṇā etc.')

• वाद्यम्: musical instrument (class)
• वाद्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• कांस्यतालादिकम्: such as bronze cymbals
• कांस्यतालादिकम्: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कांस्य + ताल + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कांस्य-ताल-आदि = 'bronze cymbals etc.')

• घनम्: percussion (solid instruments)
• घनम्: Karta (Appositional subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: घन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (वाद्य-भेदः)

• वंशादिकम्: such as the flute
• वंशादिकम्: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वंश + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (वंश-आदि = 'bamboo flute etc.')

• तु: and/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात)

• वादित्रम्: wind instrument (class)
• वादित्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वादित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (वाद्य-भेदः)

• तोमरादिकनामकम्: called ‘tomara’ and the like
• तोमरादिकनामकम्: Karta (Predicate qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तोमर + आदि + नामक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (तोमर-आदि-नामक = 'called tomarā etc.')

Speaker

Narrator (contextual; Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahānagara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand musical ensemble forms: vīṇā strings, bronze cymbals, flutes, and named instruments like tomara, arranged around the radiant dancing Lord in the city.

Characters & Entities

• Vīṇā
• Tāla (cymbals)
• Vaṃśa (flute)
• Tomara (instrument name)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Art and music are integrated into dharma: ordered sound and skilled performance become offerings that elevate a sacred gathering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse supports the tīrtha’s greatness by portraying its festival culture; the specific site is not named in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it catalogs instruments used in the devotional celebration.