Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6
Devanagari script
एवमुक्तः स दैत्येन दूतो गत्वा द्रुतं ततः । प्रोवाच शंकरं वाक्यैः परुषैः स विशेषतः
Transliteration
evamuktaḥ sa daityena dūto gatvā drutaṃ tataḥ | provāca śaṃkaraṃ vākyaiḥ paruṣaiḥ sa viśeṣataḥ
Translation
दैत्याने असे सांगितल्यावर दूत त्वरेने गेला आणि शंकरांना ते शब्द सांगितले—जे कठोर आणि विशेषतः उद्धट होते।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
None
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
उक्तःaddressed/told
उक्तः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having been spoken to’
सःhe
सः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun
दैत्येनby the demon
दैत्येन:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; agent in passive sense
दूतःthe messenger
दूतः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; apposition to ‘सः’
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having gone’
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
None
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
ततःthen
ततः:
None
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/अपादानार्थ (then/from there)
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शंकरम्to Śaṅkara
शंकरम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाक्यैःwith words
वाक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
परुषैःharsh
परुषैः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘वाक्यैः’ इत्यस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्त-कर्तृनिर्देश
विशेषतःespecially
विशेषतः:
None
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
Speaker
Sūta (narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kailāsa
Type: peak
Visual Art Cues
Scene: The messenger arrives swiftly and delivers the demon’s insolent, harsh words to Śaṅkara; Śiva remains poised, the calm center amid verbal aggression.
Characters & Entities
D
Daitya (Andhaka)D
Dūta (messenger)Ś
Śaṅkara (Śiva)FAQs
Speech (vāk) carries karmic weight; harsh and arrogant words toward the divine precipitate consequences in Purāṇic ethics.
The setting is Śiva’s sphere (Kailāsa implied); the verse itself focuses on the narrative act of delivering the message.
None.