Adhyaya 150

Verse 1

सूत उवाच । शुक्रस्तस्य वचः श्रुत्वा चित्ते कृत्वा दयां ततः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं गत्वा सिद्धिप्रदायकम्

सूत म्हणाले—त्याचे वचन ऐकून शुक्राचार्यांनी अंतःकरणात दया धरली आणि मग सिद्धिप्रदायक हाटकेश्वराच्या पवित्र क्षेत्रात गेले।

Verse 2

चकार विधिवद्धोमं स्वमांसेन हुताशने । मंत्रैराथर्वणै रौद्रैः कुण्डं कृत्वा त्रिकोणकम्

तेथे त्याने विधिपूर्वक होम केला, स्वतःच्या मांसाने प्रज्वलित अग्नीत आहुती दिली; आणि रौद्र अथर्वण मंत्रांनी त्रिकोणी कुंड करून यज्ञ केला।

Verse 3

एवं संजुह्वतस्तस्य तेन वै विधिना तदा । यथा रुद्रेण संतुष्टा देवी केलीश्वरी तदा

तो त्याच विधीने तो आहुती देत असता, देवी केलीश्वरी तेव्हा प्रसन्न झाली—जशी पूर्वी रुद्राने तिला संतुष्ट केले होते तशीच।

Verse 4

तं प्रोवाच समेत्याशु शुक्रं दैत्यपुरोहितम् । मा त्वं भार्गवशार्दूल कुरु मांसपरिक्षयम्

देवी त्वरेने जवळ येऊन दैत्यांचे पुरोहित शुक्र याला म्हणाली—“हे भार्गवशार्दूल, आपल्या मांसाचा क्षय करू नकोस।”

Verse 5

भाविताऽहं त्रिनेत्रेण तत्किं ब्रूहि करोमि ते

“त्रिनेत्रधारी प्रभूने मला सामर्थ्य दिले आहे; म्हणून सांग—मी तुझ्यासाठी काय करू?”

Verse 6

शुक्र उवाच । यथा रुद्रस्य साहाय्यं त्वयात्र विहितं शुभे । अंधकस्याऽपि कर्तव्यं तथैवैष वरो मम

शुक्र म्हणाला—“हे शुभे, जसे इथे तू रुद्राला साहाय्य केलेस, तसेच अंधकासाठीही करावे; हाच माझा वर आहे।”

Verse 7

ये केचिद्दानवा युद्धे भक्षिताश्च विनाशिताः । अस्य सैन्यस्य ते सर्वे पुनर्जीवंतु सत्वरम्

या सैन्यातील जे काही दानव युद्धात भक्षित किंवा विनष्ट झाले, ते सर्व त्वरित पुन्हा जिवंत होवोत।

Verse 8

देव्युवाच । जीवयिष्यामि तान्सर्वान्दानवान्निहतान्रणे । नवसंभक्षितान्विप्र प्रविष्टान्योगिनीमुखे

देवी म्हणाली—हे विप्र! रणात मारले गेलेले ते सर्व दानव मी जिवंत करीन; अगदी आत्ताच भक्षिले गेलेले, योगिनीच्या मुखात प्रविष्ट झालेलेही।

Verse 9

एवमुक्त्वा ददौ तस्मै सा देवी हर्षितानना । नाम्नाऽमृतवतीं विद्यां यया जीवंति ते मृताः

असे बोलून, हर्षाने उजळलेल्या मुखाची ती देवी त्याला ‘अमृतवती’ नावाची विद्या प्रदान करी; जिच्या योगे मृतही पुन्हा जिवंत होतात।

Verse 10

ततः शुक्रः प्रहृष्टात्मा गत्वांधकमुवाच ह । सिद्धा केलीश्वरी देवी यथा शम्भोस्तथा मम

मग प्रहृष्ट अंतःकरणाचा शुक्र अंधकाकडे जाऊन म्हणाला—‘केलीश्वरी देवी सिद्ध व अव्यभिचारिणी आहे; जशी ती शंभूस, तशीच मला।’

Verse 11

तया दत्ता शुभा विद्या मम दैत्या मृताश्च ये । तान्सर्वांस्तत्प्रभावेन योजयिष्यामि जीविते

तिने दिलेल्या शुभ विद्येच्या प्रभावाने, माझे जे दैत्य मृत झाले आहेत, त्यांना सर्वांना मी पुन्हा जीवनात आणीन।

Verse 12

त्वयाऽस्याः सततं भक्तिः कार्या दानव सत्तम । अष्टम्यां च विशेषेण चतुर्दश्यां च सर्वदा

हे दानवश्रेष्ठा, तुला तिची निरंतर भक्ती करावी—विशेषतः अष्टमी व चतुर्दशीच्या दिवशी, सदैव।

Verse 13

एषा सा परमा शक्तिर्यया व्याप्तमिदं जगत् । केवलं भक्तिसाध्या सा न दण्डेन कथंचन

हीच ती परमा शक्ती आहे, जिने हे सर्व जग व्यापले आहे। ती केवळ भक्तीनेच साध्य होते; दंडाने कधीच नाही।

Verse 14

एवमुक्तस्तु शुक्रेण स तदा दानवाधिपः । तां देवीं पूजयामास भावभक्तिसमन्वितः

शुक्रांनी असे सांगितल्यावर दानवाधिपतीने तेव्हा भावभक्तीने युक्त होऊन त्या देवीची पूजा केली।

Verse 15

स्तुत्वा च विविधैः स्तोत्रैस्ततः प्रोवाच सादरम् । तथान्या मातरः सर्वा यथाज्येष्ठं यथाक्रमम्

विविध स्तोत्रांनी स्तुती करून तो पुढे आदराने बोलला; तसेच इतर सर्व मातृदेवींनाही ज्येष्ठतेनुसार व क्रमाने संबोधिले।

Verse 16

अज्ञानाद्यन्मया देवि कृतः कोपस्तवोपरि । मर्षणीयस्तथा सोऽद्य दीनस्य प्रणतस्य च

हे देवी, अज्ञानामुळे मी तुझ्यावर जो कोप केला, तो आज क्षम्य असो; मी दीन असून शरणागत होऊन नमस्कार करीत आहे।

Verse 17

श्रीदेव्युवाच । परितुष्टाऽस्मि ते वत्स प्रभावाद्भार्गवस्य च । वरं वरय तस्मात्त्वं न वृथा दर्शनं मम

श्रीदेवी म्हणाली—वत्सा, तुझ्या तसेच भार्गव (शुक्र) यांच्या प्रभावामुळे मी प्रसन्न आहे. म्हणून वर माग; माझे हे दर्शन तुझ्यासाठी व्यर्थ ठरणार नाही.

Verse 18

अन्धक उवाच । अनेनैव तु रूपेण ये त्वां ध्यायंति देहिनः । पूजयंति च सद्भक्त्या संस्थाप्य प्रतिमां तव । तेषां सिद्धिः प्रदातव्या त्वया हृदयवांछिता

अंधक म्हणाला—जे देहधारी याच रूपाने तुझे ध्यान करतात आणि तुझी प्रतिमा स्थापून सद्भक्तीने पूजा करतात, त्यांना हृदयातील इच्छित सिद्धी तू अवश्य द्यावी.

Verse 19

देव्युवाच । यो मामनेन रूपेण स्थापयिष्यति मानवः । तस्य मोक्षं प्रदास्यामि पापस्यापि न संशयः

देवी म्हणाली—जो मनुष्य मला याच रूपाने स्थापेल, त्याला मी मोक्ष देईन; तो पापी असला तरीही यात संशय नाही.

Verse 20

योऽष्टम्यां च चतुर्दश्यां मम पूजां करिष्यति । तस्मै स्वर्गं प्रदास्यामि पापस्यापि दनूत्तम

हे दनूत्तम, जो अष्टमी व चतुर्दशीला माझी पूजा करील, त्याला मी स्वर्ग देईन; तो पापी असला तरीही.

Verse 21

केवलं दर्शनं यश्च ध्यानं वा मे करिष्यति । तस्य राज्यं प्रदास्यामि भोगान्मानुषसंभवान्

आणि जो केवळ माझे दर्शन करील किंवा माझे ध्यान करील, त्याला मी राज्य आणि मानुषजन्य भोग प्रदान करीन.

Verse 22

एवमुक्त्वाऽथ सा देवी ततश्चादर्शनं गता । तैश्च मातृगणैः सार्धं पश्यतस्तस्य तत्क्षणात्

असे बोलून ती देवी मातृगणांसह त्या क्षणीच, त्याच्या पाहता-पाहता, अंतर्धान पावून अदृश्य झाली।

Verse 23

शक्रोऽपि दानवान्सर्वांस्तया संसिद्धया ततः । मृतान्संजीवयामास दैतेयान्नवभक्षितान्

मग शक्र (इंद्र) यानेही त्या सिद्ध शक्तीच्या योगे, मृत झालेल्या सर्व दानवांना—नवभक्षित दैत्यांसह—पुन्हा जिवंत केले।

Verse 24

तैः समेत्य स दैत्येन्द्रः प्रहृष्टेनांतरात्मना । तां पुरीं प्राप्य शक्रस्य राज्यं चक्रे दिवानिशम्

त्यांच्याशी एकत्र होऊन तो दैत्येंद्र अंतःकरणाने अत्यंत आनंदित झाला; त्या पुरीत पोहोचून त्याने शक्राचे राज्य दिवस-रात्र ताब्यात घेतले।

Verse 25

तां देवीं ध्यायमानस्तु पूजयानो दिवानिशम् । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां विशेषेण महाबलः

तो महाबली देवीचे ध्यान करून दिवस-रात्र तिची पूजा करी; विशेषतः अष्टमी व चतुर्दशीला।

Verse 26

अथ तस्याः प्रभावं तं ज्ञात्वा व्याससमुद्भवः । स्थानेऽत्र स्थापयामास संसिद्धिं प परां गतः

नंतर व्याससमुद्भवाने तिच्या त्या प्रभावमहिमेचे ज्ञान करून, याच स्थानी (उपासना/प्रतिष्ठा) स्थापिली आणि परम सिद्धी प्राप्त केली।

Verse 27

सूत उवाच एवं केलीश्वर देवी संजाता परमेश्वरी । तस्मात्स्थाप्या च पूज्या च ध्येया चैव विशेषतः

सूत म्हणाले—अशा प्रकारे केलीश्वर देवी परमेश्वरी झाली. म्हणून तिची स्थापना करावी, पूजा करावी आणि विशेषतः ध्यान करावे.

Verse 28

एवं देव्या नरो यश्च पठते वा शृणोति वा । वाच्यमानं स मुच्येत व्यसनेन गरीयसा

देवीचे हे माहात्म्य जो कोणी वाचतो किंवा वाचले जात असताना ऐकतो, तो अत्यंत भयंकर संकटातूनही मुक्त होतो.

Verse 29

भ्रष्टराज्योऽथवा राजा यः शृणोत्यष्टमीदिने । स राज्यं लभते भूयो निखिलं हतकंटकम्

राज्यभ्रष्ट झालेला राजा देखील अष्टमीच्या दिवशी हे ऐकला तर तो पुन्हा संपूर्ण, कण्टकरहित (विघ्नरहित) राज्य प्राप्त करतो.

Verse 30

युद्धकाले च संप्राप्ते यश्चैतच्छृणुयान्नरः । स हत्वा शत्रुसंघातं विजयं च समाप्नुयात्

युद्धकाळ आला असता जो मनुष्य हे ऐकतो, तो शत्रुसमूहाचा पराभव करून विजय प्राप्त करतो.