Adhyaya 6

Verse 1

ऋषय ऊचुः । लिंगे प्रतिष्ठा च कथं शिवं हित्वा प्रवर्तिता । तत्कथ्यतां महाभाग परं शुश्रुषतां हि नः

ऋषी म्हणाले: शिवाच्या प्रत्यक्ष स्वरूपाला जणू बाजूला ठेवून लिंग-प्रतिष्ठेची प्रथा कशी सुरू झाली? हे महाभाग, ते सांगा; आम्ही ते सविस्तर ऐकण्यास उत्सुक आहोत।

Verse 2

लोमश उवाच । यदा दारुवने शंभुर्भिक्षार्थं प्राचरत्प्रभुः

लोमश म्हणाले: जेव्हा दारुवनात प्रभु शंभू भिक्षेसाठी विचरू लागले—

Verse 3

दिगंबरो मुक्तजटाकलापो वेदांतवेद्यो भुवनैकभर्ता । स ईश्वरो ब्रह्मकलापधारो योगीश्वराणां परमः परश्च

दिगंबर, मोकळ्या जटाकलापांनी शोभणारे, वेदान्ताने ज्ञेय, जगाचा एकमेव धर्ता—तोच ईश्वर, समस्त ब्रह्मविद्येचा धारक, योगीश्वरांमध्ये परम आणि परमाहूनही पर आहे।

Verse 4

अणोरणीयान्महतो मही यान्महानुभावो भुवनाधिपो महान् । स ईश्वरो भिक्षुरूपी महात्मा भिक्षाटनं दारुवने चकार

अणूपेक्षाही सूक्ष्म आणि महतापेक्षाही महान, अपार महिमेचा भुवनाधिपती महादेव—तोच ईश्वर महात्मा भिक्षुरूप धारण करून दारुवनात भिक्षाटनास निघाला।

Verse 5

मध्याह्न ऋषयो विप्रास्तीर्थं जग्मुः स्वकाश्रमात् । तदानीमेव सर्वास्ता ऋषीभार्याः समागताः

मध्याह्नी ऋषि-ब्राह्मण आपल्या-आपल्या आश्रमांतून तीर्थस्नानस्थळी गेले; त्याच वेळी सर्व ऋषीपत्नीही तेथे एकत्र आल्या।

Verse 6

विलोकयंत्यः शंभुं तमाचख्युश्च परस्परम् । कोऽसौ भिक्षुकरूपोयमागतोऽपूर्वदर्शनः

शंभूला पाहत त्या परस्पर म्हणाल्या—“हा भिक्षुरूप कोण आहे, जो येथे आला आहे? असा अपूर्व दर्शन तर कधीच झाले नव्हते!”

Verse 7

अस्मै भिक्षां प्रयच्छामो वयं च सखिभिः सह । तथेति गत्वा सर्वास्ता गृहेभ्य आनयन्मुदा

“चला, आपण सख्यांसह यांना भिक्षा देऊ.” असे म्हणून त्या सर्वजणी घरी गेल्या आणि आनंदाने भिक्षासामग्री घेऊन आल्या।

Verse 8

भिक्षान्नं विविधं श्लक्ष्णं सोपचारं च शक्तितः । प्रदत्तं भिक्षितं तेन देवदेवेन शूलिना

त्यांनी आपल्या शक्तीनुसार विविध, रुचकर व मृदू अन्नभिक्षा आणि यथोचित उपचार अर्पण केले; आणि देवाधिदेव शूलधारी प्रभूंनी ती स्वीकारून भक्षण केली।

Verse 9

काचित्प्रियतमं शंभुं बभाषे विस्मयान्विता । कोसि त्वं भिक्षुको भूत्वा आगतोत्र महामते

तेव्हा एक स्त्री विस्मयाने भरून आपल्या प्रिय शंभूस म्हणाली— “हे महामते! भिक्षुकाचे रूप घेऊन तुम्ही येथे कोण म्हणून आला आहात?”

Verse 10

ऋषीणामाश्रमं शुद्धं किमर्थं नो निषीदसि । तयोक्तोऽपि तदा शंभुर्बभाषे प्रहसन्निव

“हा ऋषींचा शुद्ध आश्रम आहे; तुम्ही का बसत नाही?” असे म्हणताचही शंभू तेव्हा जणू हसत उत्तर देऊ लागले।

Verse 11

ईश्वरोहं सुकेशांते पावनं प्राप्तवानिमम् । ईश्वरस्य वचः श्रुत्वा ऋषिभार्या उवाच तम्

शंभू म्हणाले— “हे सुकेशांते! मी ईश्वर आहे; या पावन स्थानी आलो आहे.” ईश्वराचे वचन ऐकून ऋषीची पत्नी त्यांना म्हणाली।

Verse 12

ईश्वरोऽसि महाभाग कैलासपतिरेव च । एकाकिनः कथं देव भिक्षार्थमटनं तव

“तुम्ही तर ईश्वर आहात, हे महाभाग—कैलासपतीही. हे देव! भिक्षेसाठी तुम्ही एकटे कसे फिरता?”

Verse 13

एवमुक्तस्तया शंभुः पुनस्तामब्रवीद्वचः । दाक्षायण्या विरहितो विचरामि दिगंबरः

असे म्हणताच शंभू पुन्हा म्हणाले— “दाक्षायणीपासून विरह झाल्याने मी दिगंबर होऊन विचरतो.”

Verse 14

भिक्षाटनार्थं सुश्रोणि संकल्परहितः सदा । तया सत्या विना किंचित्स्त्रीमात्रं मम भामिनि । न रोचते विशालाक्षि सत्यं प्रतिवदामि ते

हे सुश्रोणि! भिक्षाटनासाठी मी सदैव संकल्परहित असतो. हे भामिनि! त्या सतीविना मला कोणतीही केवळ स्त्री रुचत नाही. हे विशालाक्षि! तुला मी सत्यच सांगतो.

Verse 15

तस्योक्तं वचनं श्रुत्वा उवाच कमलेक्षणा । स्त्रियो हि सुखसंस्पर्शाः पुरुषस्य न संशयः

त्याचे बोलणे ऐकून कमलेक्षणा म्हणाली—“स्त्रिया पुरुषाला सुखद स्पर्श देणाऱ्या असतात; यात संशय नाही.”

Verse 16

तास्स्त्रियो वर्जिताः शंभो त्वादृशेन विपश्चिता

“म्हणून, हे शंभो! तुझ्यासारख्या विवेकी पुरुषाने स्त्रियांपासून दूर राहावे.”

Verse 17

इति च प्रमदाः सर्वा मिलिता यत्र शंकरः । भिक्षापात्रं च तच्छंभोः पूरितं च महागुणैः

असे म्हणत जिथे शंकर होते तिथे सर्व सुसंस्कृत स्त्रिया एकत्र जमल्या; आणि शंभूचे भिक्षापात्र उत्तम अर्पणांनी व महागुणांनी परिपूर्ण झाले.

Verse 18

अन्नैश्चतुर्विधैः षड्भी रसैश्च परिपूरितम् । यदा संभुर्गंतुकामः कैलासं पर्वतं प्रति । तदा सर्वा विप्रपत्न्यो ह्यन्गच्छन्मुदान्विताः

ते पात्र चार प्रकारच्या अन्नांनी व सहा रसांनी परिपूर्ण होते. जेव्हा शंभू कैलास पर्वताकडे जाण्यास उद्यत झाले, तेव्हा सर्व विप्रपत्नी आनंदाने भरून त्यांच्या मागोमाग निघाल्या.

Verse 19

गृहकार्यं परित्यज्य चेरुस्तद्गतमानसाः । गतासु तासु सर्वासु पत्नीषु ऋषिसत्तमाः

गृहकर्म सोडून त्या सर्वजणी त्याच्यात मन एकाग्र करून निघून गेल्या। आणि सर्व पत्नी गेल्यावर, श्रेष्ठ ऋषींनी (त्यांची अनुपस्थिती) पाहिली।

Verse 20

यावदाश्रममभ्येत्य तावच्छून्यं व्यलोकयन् । परस्परमथोचुस्ते पत्न्यः सर्वाः कुतो गताः

जेव्हा ते आश्रमात परत आले, तेव्हा तो रिकामा दिसला. मग ते एकमेकांना म्हणाले—“आपल्या सर्व पत्नी कुठे गेल्या?”

Verse 21

न विदामोऽथ वै सर्वाः केन नष्टेन चाहृताः । एवं विमृश्यमानास्ते विचिन्वंतस्ततस्ततः

ते म्हणाले—“आम्हाला काहीच कळत नाही; कोणाने त्यांना हरून अदृश्य केले?” असे विचार करत ते इकडे-तिकडे शोधू लागले.

Verse 22

समपश्यंस्ततः सर्वे शिवस्यानुगताश्च ताः । शिवं दृष्ट्वा तु संप्राप्ता ऋषयस्ते रुषान्विताः

मग सर्वांनी त्या स्त्रिया शिवाच्या मागोमाग जाताना पाहिल्या. शिवाला पाहताच ते ऋषी क्रोधाने भरून त्याच्याकडे आले.

Verse 23

शिवस्याथाग्रतो भूत्वा ऊचुः सर्वे त्वरान्विताः । किं कृतं हि त्वया शंभो विरक्तेन महात्मना । परदारापहर्त्तासि त्वमृषीणां न संशयः

शिवासमोर उभे राहून ते सर्व घाईघाईने म्हणाले—“हे शंभो! विरक्त महात्मा असूनही तू हे काय केलेस? तू ऋषींच्या परस्त्रियांचा अपहर्ता आहेस—यात संशय नाही!”

Verse 24

एवं क्षिप्तः शिवो मौनी गच्छमानोऽपि पर्वतम् । तदा स ऋषिभिः प्राप्तो महादेवोऽव्ययस्तथा । यस्मात्कलत्रहर्ता त्वं तस्मात्षंढो भव त्वरम्

अशा रीतीने धिक्कारले तरी मौनी शिव पर्वताकडे चालत राहिले. तेव्हा अव्यय महादेवाला ऋषींनी अडवून म्हटले—“तू परस्त्रीहरण करणारा आहेस; म्हणून त्वरित नपुंसक हो.”

Verse 25

एवं शप्तः स मुनिभिर्लिंगं तस्यापतद्भुवि । भूमिप्राप्तं च तल्लिंगं ववृधे तरसा महत्

ऋषींच्या शापामुळे त्याचे लिंग भूमीवर पडले. आणि जमिनीला स्पर्श होताच ते लिंग वेगाने अत्यंत विशाल झाले.

Verse 26

आवृत्य सप्त पातालान्क्षणाल्लिंगमदोर्ध्वतः । व्याप्य पृथ्वीं समग्रां च अंतरिक्षं समावृणोत्

क्षणातच ते लिंग वर उचलून सातही पाताळांना आच्छादून टाकले; आणि संपूर्ण पृथ्वी व्यापून अंतरिक्षालाही वेढून घेतले.

Verse 27

स्वर्गाः समावृताः सर्वे स्वर्गातीतमथाभवत् । न मही न च दिक्चक्रं न तोयं न च पावकः

सर्व स्वर्ग आच्छादित झाले आणि ते स्वर्गापलीकडे गेले. ना पृथ्वी उरली, ना दिशांचे चक्र; ना जल, ना अग्नी.

Verse 28

न च वायुर्न वाकाशं नाहंकारो न वा महत् । न चाव्यक्तं न कालश्च न महाप्रकृतिस्तथा

ना वायू होता, ना आकाश; ना अहंकार, ना महत्तत्त्व. ना अव्यक्त, ना काळ; तसेच ना महाप्रकृती.

Verse 29

नासीद्द्ववैतविभागं च सर्वं लीनं च तत्क्षणात् । यस्माल्लीनं जगत्सर्वं तस्मिंल्लिगे महात्मनः

द्वैताचा भेद उरला नाही; त्या क्षणी सर्व काही लीन झाले. कारण समस्त जगत त्यातच विलीन झाले—त्या महात्म्याच्या त्या लिंगात।

Verse 30

लयनाल्लिंगमित्येवं प्रवदंति मनीषिणः । तथाभूतं वर्द्धमानं दृष्ट्वा तेऽपि सुरर्षयः

‘लयाचे स्थान म्हणून याला लिंग म्हणतात’—असे मनीषी सांगतात. तसेच ते वाढतच असल्याचे पाहून, देवर्षीही—

Verse 31

ब्रह्मेंद्रविष्णुवाय्यग्निलोकपालाः सपन्नगाः । विस्मयाविष्टमनसः परस्परमथाब्रुवन्

ब्रह्मा, इंद्र, विष्णू, वायू, अग्नी, लोकपाल—नागांसह—विस्मयाने भारावून, मग परस्परांशी बोलू लागले।

Verse 32

किमायामं च विस्तारं क्व चांतः क्व च पीठिका । इति चिंतान्विता विष्णुमूचुः सर्वे सुरास्तदा

“याची लांबी-रुंदी किती? याचा अंत कुठे आणि पाया कुठे?”—अशी चिंता मनात धरून, तेव्हा सर्व देव विष्णूंना म्हणाले।

Verse 33

देवा ऊचुः । अस्य मूलं त्वया विष्णो पद्मोद्भव च मस्तकम् । युवाभ्यां च विलोक्यं स्यात्स्थाने स्यात्परिपालकौ

देव म्हणाले: “हे विष्णो, तू याचे मूळ शोध; आणि हे पद्मज (ब्रह्मा), तू याचे शिखर पाहा. तुम्हा दोघांनीही याचा शोध घेऊन पाहावा; आपापल्या स्थानी रक्षक म्हणून रहा.”

Verse 34

श्रुत्वा तु तौ महाभागौ वैकुंठकमलोद्भवौ । विष्णुर्गतो हि पातालं ब्रह्मा सर्वर्गं जगाम ह

हे ऐकून ते दोघे महाभाग—वैकुंठनाथ विष्णू आणि कमलज ब्रह्मदेव—निघाले. विष्णू पाताळात गेले आणि ब्रह्मा स्वर्गलोकी गेले.

Verse 35

स्वर्गं गतस्तदा ब्रह्मा अवलोकनतत्परः । नापस्यत्तत्र लिंगस्य मस्तकं च विचक्षमः

तेव्हा ब्रह्मा स्वर्गात गेले व शोध घेण्यास तत्पर झाले. पण ते अत्यंत चतुर असूनही तेथे त्या लिंगाचे शिखर त्यांना दिसले नाही.

Verse 36

तथा गतेन मार्गेण प्रत्यावृत्त्याब्जसंभवः । मेरुपृष्ठमनुप्राप्तः सुरभ्या लक्षितस्ततः

ज्या मार्गाने ते गेले होते त्याच मार्गाने परत येऊन कमलज ब्रह्मा मेरूच्या पृष्ठभागावर पोहोचले; तेथे सुरभीने त्यांना ओळखले.

Verse 37

स्थिता या केतकीच्छायामुवाच मधुरं वचः । तस्या वचनमाकर्ण्य सर्वलोकपितामहः । उवाच प्रहसन्वाक्यं छलोक्त्या सुरभिं प्रति

केतकीच्या सावलीत उभी राहून तिने मधुर वचन बोलले. तिचे बोल ऐकून सर्वलोकपितामह ब्रह्मा हसले आणि छलयुक्त वाणीने सुरभीला म्हणाले.

Verse 38

लिंगं महाद्भुतं दृष्टं येनव्याप्तं जगत्त्रयम् । दर्शनार्थं च तस्यांतं देवैः संप्रेषितोस्मयहम्

मी ते महाअद्भुत लिंग पाहिले आहे, ज्याने त्रैलोक्य व्यापले आहे. त्याचा अंत पाहण्यासाठी देवांनी मला पाठविले आहे.

Verse 39

न दृष्टं मस्तकं तस्य व्यापकस्य महात्मनः । किं वक्ष्येऽहं च देवाग्रे चिंता मे चाति वर्तते

त्या सर्वव्यापी महात्म्याचे मस्तक मला दिसले नाही। देवांसमोर मी काय सांगू? मला फार मोठी चिंता ग्रासते आहे।

Verse 40

लिंगस्य मस्तकं दृष्टं देवानां च मृषा वदेः । ते सर्वे यदि वक्ष्यंति इंद्राद्या देवतागणाः

मी देवांना खोटे सांगीन की मी लिंगाचे मस्तक पाहिले आहे—जर इंद्रादी सर्व देवगणही तसेच म्हणतील (माझ्या समर्थनार्थ)।

Verse 41

ते संति साक्षिमो देवा अस्मिन्नर्थे वदत्वरम् । अर्थेऽस्मिन्भव साक्षी त्वं केतक्या सह सुव्रते

या विषयात ते देव साक्षी आहेत—लवकर बोलून समर्थन करा। हे सुव्रते! या कार्यात तूही केतकीसह साक्षी हो.

Verse 42

तद्वचः शिरसा गृह्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । केतकीसहिता तत्र सुरभी तदमानयत्

परमेष्ठी ब्रह्मदेवाचे ते वचन शिरसावंद्य मानून, सुरभीने तेथे केतकीला सोबत घेऊन (आज्ञेप्रमाणे) आणले.

Verse 43

एवं समागतो ब्रह्म देवाग्रे समुवाच ह

अशा रीतीने तेथे येऊन ब्रह्मदेवांनी देवांसमोर भाषण केले.

Verse 44

ब्रह्मोवाच । लिंगस्य मस्तकं देवा दृष्टवानहमद्भुतम् । समीचीनं चार्तितं च केतकीदल संयुतम्

ब्रह्मा म्हणाले—हे देवांनो, मी लिंगाचे अद्भुत मस्तक पाहिले; ते सुबक, शोभिवंत आणि केतकी-दलांनी अलंकृत होते.

Verse 45

विशालं विमलं श्लक्ष्णं प्रसन्नतरमद्भुतम् । रम्यं च रमणीयं च दर्शनीयं महाप्रभम्

ते विशाल, निर्मळ, गुळगुळीत व अत्यंत प्रसन्न-तेजस्वी—अद्भुत होते; रम्य, रमणीय, दर्शनास योग्य आणि महाप्रभेने युक्त होते.

Verse 46

एतादृशं मया दृष्टं न दृष्टं तद्विनाक्वचित् । ब्रह्मणो हि वचः श्रुत्वा सुरा विस्मयमाययुः

असा अद्भुत दृश्य मी पाहिला; यासारखे मी अन्यत्र कधीच पाहिले नाही. ब्रह्माचे वचन ऐकून देवगण विस्मयाने भरून गेले.

Verse 47

एवं विस्मयपूर्णास्ते इंद्राद्या देवतागणाः । तिष्ठंति तावत्सर्वेशो विष्णुरध्यात्मदीपकः

अशा रीतीने विस्मयाने भरलेले इंद्रादी देवगण तेथेच उभे राहिले. त्या वेळेस सर्वेश्वर, अध्यात्मदीपक विष्णूही तेथे उपस्थित होते.

Verse 48

पातालादागतः सद्यः सर्वेषामवदत्त्वरम् । तस्याप्यंतो न दृष्टो मे ह्यवलोकनतत्परः

पाताळातून त्वरित परत येऊन त्याने सर्वांना घाईने सांगितले—“मी शोध व दर्शन यांत तत्पर होतो, तरीही त्याचा अंत मला दिसला नाही.”

Verse 49

विस्मयो मे महाञ्जातः पातालात्परतश्चरन् । अतलं सुतलं चापि नितलं च रसातलम्

पाताळाच्या पलीकडे चालत असता माझ्या अंतःकरणात महान् विस्मय उत्पन्न झाला—अतल, सुतल, नितल आणि रसातल पार करून।

Verse 50

तथा गतस्तलं चैव पातालं च तथातलम् । तलातलानि तान्येनं शून्यवद्यद्विभाव्यते

तसाच तो स्तल, पाताळ आणि अतल यांतून गेला; आणि ती सर्व तलातल-लोके त्याच्या तुलनेत जणू शून्य व तुच्छ भासली।

Verse 51

शून्यादपि च शून्यं च तत्सर्वं सुनिरीक्षितम् । न मूलं च न मध्यं च न चांतो ह्यस्य विद्यते

त्याने सर्व काही नीट पाहिले—शून्यापेक्षाही अधिक शून्य; पण त्याचे ना मूळ दिसले, ना मध्य, आणि ना त्याचा अंत आढळला।

Verse 52

लिंगरूपी महादेवो येनेदं धार्यते जगत् । यस्य प्रसादादुत्पन्ना यूयं च ऋषयस्तथा

लिंगरूप महादेवच ते आहेत ज्यांनी हे सर्व जग धारण केले आहे; ज्यांच्या प्रसादाने तुम्हीही—हे ऋषिगण—उत्पन्न झाला आहात।

Verse 53

श्रुत्वा सुराश्च ऋषयस्तस्य वाक्यमपूजयन् । तदा विष्णुरुवाचेदं ब्रह्माणं प्रहसन्निव

ते वचन ऐकून देव आणि ऋषींनी त्याचा पूजन-सन्मान केला। तेव्हा विष्णूंनी ब्रह्माला जणू मंद, अर्थपूर्ण हास्याने हे सांगितले।

Verse 54

दृष्टं हि चेत्त्वया ब्रह्मन्मस्तकं परमार्थतः । साक्षिणः के त्वया तत्र अस्मिन्नर्थे प्रकल्पिताः

जर खरोखर, हे ब्रह्मन्, तू परमार्थतः ते शिखर पाहिले असेल, तर या दाव्यासाठी तेथे तू कोणास साक्षी नेमलेस?

Verse 55

आकर्ण्य वचनं विष्णोर्ब्रह्मा लोकपितामहः । उवाच त्वरितेनैव केतकी सुरभीति च

विष्णूचे वचन ऐकून लोकपितामह ब्रह्मा त्वरितच म्हणाला—“केतकी आणि सुरभी.”

Verse 56

ते देवा मम साक्षित्वे जानीहि परमार्थतः । ब्रह्मणो हि वचः श्रुत्वा सर्वे देवास्त्वरान्विताः

“परमार्थतः जाण—ते देव माझ्या बाजूने साक्षी आहेत.” ब्रह्माचे वचन ऐकून सर्व देव त्वरित उद्युक्त झाले.

Verse 57

आह्वानं चक्रिरे तस्याः सुरभ्याश्च तया सह । आगते तत्क्षमादेव कार्यार्थं ब्रह्मणस्तदा

मग त्यांनी केतकीला बोलावले आणि तिच्यासह सुरभीलाही पाचारण केले. त्या येताच, ब्रह्माच्या कार्यासाठी, त्या क्षणीच विषय पुढे नेला गेला.

Verse 58

इंद्राद्यैश्च तदा देवैरुक्ता च सुरभी ततः । उवाच केतकीसार्द्धं दृष्टो वै ब्रह्मणा सुराः

तेव्हा इंद्रादि देवांनी विचारल्यावर सुरभीने केतकीसह म्हटले—“हे देवहो! ब्रह्माने निश्चयच शिखर पाहिले आहे.”

Verse 59

लिंगस्य मस्तको देवाः केतकीदलपूजितः । तदा नभोगता वाणी सर्वेषां श्रृण्वतामभूत्

हे देवांनो, लिंगाच्या मस्तकाची केतकीदलांनी पूजा झाली. तेव्हा सर्वांच्या ऐकण्यात आकाशात संचार करणारी वाणी प्रकट झाली.

Verse 60

सुरभ्या चैव यत्प्रोक्तं केतक्या च तथा सुराः । तन्मृषोक्तं च जानीध्वं न दृष्टो ह्यस्य मस्तकः

हे देवांनो, सुरभी व केतकी यांनी जे सांगितले ते असत्य आहे असे जाणावे; कारण या लिंगाचे मस्तक कुणालाही दिसलेले नाही.

Verse 61

तदा सर्वेऽथ विबुधाः सेंद्रा वै विष्णुना सह । शेपुश्च सुरभीं रोषान्मृषावादनतत्पराम्

तेव्हा इंद्रासह विष्णूच्या संगतीने सर्व देव क्रोधावले आणि असत्य बोलण्यात तत्पर सुरभीला शाप दिला.

Verse 62

मुखेनोक्तं त्वयाद्यैवमनृतं च तथा शुभे । अपवित्रं मुखं तेऽस्तु सर्वधर्मबहिष्कृतम्

हे शुभे, तू आज मुखाने असे असत्य बोललीस; म्हणून तुझे मुख अपवित्र होवो आणि सर्व धर्मांपासून बहिष्कृत राहो.

Verse 63

सुगंधकेतकी चापि अयोग्या त्वं शिवार्चने । भविष्यसि न संदेहो अनृता चैव भामिनि

हे भामिनि, सुगंधी केतकी, तूही असत्य बोललीस; म्हणून निःसंशय तू शिवपूजेस अयोग्य होशील.

Verse 64

तदा नभो गता वाणी ब्रह्मणं च शशाप वै । मृषोक्तं च त्वया मंद किमर्थं बालिशेन हि

तेव्हा आकाशवाणीने ब्रह्माला शाप दिला—“अरे मंदबुद्धी! बालिशपणाने तू खोटे का बोललास?”

Verse 65

भृगुणा ऋषिभिः साकं तथैव च पुरोधसा । तस्माद्युयं न पूज्याश्च भवेयुः क्लेशभागिनः

“भृगु, ऋषी आणि तुमच्या पुरोहितासह—म्हणून तुम्ही पूज्य राहणार नाहीत आणि क्लेशाचे भागी व्हाल।”

Verse 66

ऋषयोऽपि च धर्मिष्ठास्तत्त्ववाक्यबहिष्कृताः । विवादनिरता मूढा अतत्त्वज्ञाः समत्सराः

“धर्मिष्ठ म्हणून ख्यात असलेले ऋषीही तत्त्ववचनांपासून बहिष्कृत झाले; ते वादात रत, मूढ, तत्त्व-अज्ञ आणि मत्सरी झाले।”

Verse 67

याचकाश्चावदान्याश्च नित्यं स्वज्ञानघातकाः । आत्मसंभाविताः स्तब्धाः परस्परविनिंदकाः

“ते याचकही झाले आणि दानशूरही म्हणवले गेले—पण नित्य स्वतःच्या विवेकाचा घात करणारे; आत्मगौरवाने फुगलेले, अहंकाराने ताठ आणि परस्परांची निंदा करणारे।”

Verse 68

एवं शप्ताश्च मुनयो ब्रह्माद्या देवतास्तथा । शिवेन शप्तास्ते सर्वे लिंगं शरणमाययुः

अशा रीतीने शापित झालेले मुनि आणि ब्रह्मा आदी देव—शिवशापाने पीडित होऊन ते सर्व लिंगाच्या शरण गेले।