Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

संभूतिरनसूया च क्षमा प्रीतिश्च सन्नतिः । स्मृतिरूर्जा क्रमादेषां पत्न्यो लोकस्य मातरः

saṃbhūtiranasūyā ca kṣamā prītiśca sannatiḥ | smṛtirūrjā kramādeṣāṃ patnyo lokasya mātaraḥ

सम्भूती, अनसूया, क्षमा, प्रीती, सन्नती, स्मृती आणि ऊर्जा—या क्रमाने त्यांच्या पत्नी असून त्या लोकमाता म्हणून पूज्य आहेत।

संभूतिःSambhūti (a name)
संभूतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
अनसूयाAnasūyā
अनसूया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनसूया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
क्षमाKṣamā (forbearance; a name)
क्षमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रीतिःPrīti (affection; a name)
प्रीतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सन्नतिःSannati (humility; a name)
सन्नतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्नति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्मृतिःSmṛti (memory; a name)
स्मृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ऊर्जाŪrjā (energy; a name)
ऊर्जा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऊर्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्रमात्in order, successively
क्रमात्:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-तत्पुरुषेण निष्पन्नम् अव्ययीभाववत् प्रयोगः; पञ्चमी-एकवचनरूपम् (Ablative singular used adverbially)
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
पत्न्यःwives
पत्न्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
लोकस्यof the world
लोकस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
मातरःmothers
मातरः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Avimukta (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A serene assembly of ṛṣis with their consorts—Saṃbhūti, Anasūyā, Kṣamā, Prīti, Sannati, Smṛti, Ūrjā—depicted as luminous मातृ-शक्तis, blessing the worlds; Kāśī’s sacred aura subtly present.

S
Saṃbhūti
A
Anasūyā
K
Kṣamā
P
Prīti
S
Sannati
S
Smṛti
Ū
Ūrjā

FAQs

Dharma is upheld through embodied virtues—humility, forgiveness, remembrance, and sustaining energy—honored as world-mothers.

The broader Adhyāya context belongs to Kāśī’s Avimukta-kṣetra; this verse sets a genealogical-dharmic frame rather than naming a single tīrtha.

None directly; the verse identifies revered consorts/virtues as part of a dharmic cosmology.